شرح و تفسير آنجا كه علم فرار مىكند !
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به نكتهء مهمى دربارهء رابطهء تنگاتنگ علم و عمل اشاره كرده ، مىفرمايد : « علم با عمل همراه است و هركس ( بهراستى ) عالم باشد عمل مىكند . علم ، عمل را فرامىخواند اگر اجابت كرد و آمد ، علم مىماند و الّا كوچ مىكند » ؛ (
الْعِلْمُ مَقْرُونٌ بِالْعَمَلِ : فَمَنْ عَلِمَ عَمِلَ ؛ وَ الْعِلْمُ يَهْتِفُ بِالْعَمَلِ : فَإِنْ أَجَابَهُ وَ إِلَّا ارْتَحَلَ عَنْهُ
) . در توضيح اين گفتار حكيمانه سه تفسير وجود دارد :
نخست اينكه اين كلام جنبهء انشائى دارد و مفهومش اين است كه علم بايد با عمل مقرون باشد و هركس هرچيزى كه مىداند بايد به آن عمل كند .
اين تفسير براى دو جملهء اول امكانپذير است ولى جملهء سوم خبر از يك واقعيت مىدهد كه نمىتواند جنبهء انشائى داشته باشد .
تفسير ديگر اينكه اين گفتار حكيمانه اشاره به علم صحيح مورد قبول پروردگار دارد يعنى علمى مقبول خداوند و داراى پاداش است كه توأم با عمل باشد . بنابراين عالمان بايد در عمل بكوشند تا مشمول عنايات حق شوند .
اين تفسير نيز همان ايراد تفسير سابق را دارد كه هماهنگ با سومين جمله نيست .
تفسير سوم كه مناسبترين تفسير براى اين گفتار حكيمانه مىباشد اين است