الأَرْضُ وَ ينْتَصَفُ مِنَ الأَعْداءِ وَ يسْتَقِيمُ الأَمْرُ
؛ امر به معروف و نهى از منكر راه انبيا و طريق صالحان است ، دو فريضهء بزرگ الهى است كه بقيهء فرائض با آنها برپا مىشود ، و به وسيلهء اين دو ، راهها امن مىگردد ، و كسب و كار مردم حلال و حقوق افراد تأمين مىشود ، و در سايهء آن زمينها آباد مىگردند ، از دشمنان انتقام گرفته مىشود ، و در پرتو آن همهء كارها روبهراه مىگردد » . « 1 »
براى اهميت اين دو فريضهء الهى همين بس كه از روايات استفاده مىشود شرط قبولى دعا انجام آنهاست . همانگونه كه اميرمؤمنان عليه السلام در واپسين ساعات عمر در بستر شهادت فرمود : «
لَا تَتْرُكُوا الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْى عَنِ الْمُنْكَرِ فَيوَلَّى عَلَيكُمْ شِرَارُكُمْ ثُمَّ تَدْعُونَ فَلَا يُسْتَجَابُ لَكُمْ
؛ امر به معروف و نهى از منكر را ترك نكنيد كه اشرار بر شما مسلط مىشوند سپس هرچه دعا كنيد مستجاب نمىگردد » . « 2 »
آيهء 63 سورهء مائده علماى اهل كتاب را سخت نكوهش مىكند كه براثر ترك امر به معروف و نهى از منكر ، امتهاى آنها آلودهء انواع گناهان شدند و در پايان آيه مىگويد : چه زشت است كارى كه آنها انجام مىدادند : « لَوْلَا يَنْهَاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْإِثْمَ وَأَكْلِهِمْ السُّحْتَ لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَصْنَعُونَ » .
در خطبهء قاصعه « 3 » تعبير تند ديگرى دربارهء تاركان امر به معروف و نهى از منكر ديده مىشود ، مىفرمايد : «
فَإِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ لَمْ يلْعَنِ الْقَرْنَ الْمَاضِى بَينَ أَيدِيكُمْ إِلَّا لِتَرْكِهِمُ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْى عَنِ الْمُنْكَرِ فَلَعَنَ اللَّهُ السُّفَهَاءَ لِرُكُوبِ الْمَعَاصِى ، وَ الْحُلَمَاءَ لِتَرْكِ التَّنَاهِى
؛ خداوند سبحان مردم قرون پيشين را از رحمت خود دور نساخت جز به اين سبب كه امر به معروف و نهى از منكر را ترك كردند ، لذا افراد نادان را بهسبب گناه و دانايان را بهعلّت ترك نهى از منكر از رحمت خود دور ساخت » .
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 5 ، ص 55 و 56 .
( 2 ) . نهجالبلاغه ، نامهء 47 .
( 3 ) . خطبهء 192 نهجالبلاغه .