يا مثلًا هنگام زمستان به كسى مىگويند مسيرى كه مىروى خطر سقوط بهمن در آن است و او مىگويد من شجاعت مىكنم و پيش مىروم ، و يا از نقاطى كه احتمال وجود ميدان مين باشد بى مطالعه عبور مىكند .
در مسائل اجتماعى ، سياسى و اقتصادى نيز همين معنا متصور است كه انسان دست به كارهاى خطرناك بزند و فكر عاقبت آن را نكند . عاقل كسى است كه با تدبير و شجاعت كارها را دنبال كند .
در فقه اسلامى نيز طبق حديث معروف :
« نَهَى النَّبِىُّ عَنِ الْغَرَرِ
« يا »
نَهَى النَّبِىُّ عَنْ بَيْعِ الْغَرَرِ »
پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله از انجام كارهاى مجهول و خطرناك و معاملاتى كه اينگونه باشد نهى كرده است . بسيارند كسانى كه در معاملاتى كه يا ثمن مجهول است يا مثمن و يا شرايط مبهم يا وضع بازار تيره و تار است وارد مىشوند و تمام سرمايه خود را از كف داده ، به فقر مبتلا مىگردند .
شاعر عرب مىگويد :
مَنْ حارَبَ الْأيّامَ أَصْبَحَ رُمْحُه * قَصِداً وَأَصْبَحَ سَيْفُهُ مَفْلولًا
كسى كه به جنگ حوادث روز ، بى مطالعه برود نيزهاش مىشكند و شمشير او كند مىشود .
حضرت در ششمين توصيه مىفرمايد : « هركس در موارد سوءظن گام بگذارد سرانجام متهم خواهد شد » ؛
( وَمَنْ دَخَلَ مَدَاخِلَ السُّوءِ اتُّهِمَ )
. گفتار حكيمانهء امام عليه السلام در اينجا اشاره به همان چيزى است كه به صورت ضربالمثل در ميان مردم درآمده است :
« إتَّقُوا مِنْ مَواضِعِ التُّهَمِ ؛
از جاهايى كه تهمت خيز است بپرهيزيد » .
بىشك انسان هرقدر پاك و منزه باشد نبايد در جاهايى كه تهمت خيز است گام بگذارد ؛ مثلًا در مجلس شرابخواران حضور يابد ، در محلههاى بدنام و مراكز فساد گام نهد و يا با افراد بدنام و آلوده طرح دوستى بريزد . به يقين انسان