در دومين هشدار مىفرمايد : « باطن اشخاص آزموده خواهد شد » ؛
( وَالسَّرَائِرُ مَبْلُوَّةٌ )
. انسانها در كشاكش امتحانهاى سخت قرار مىگيرند تا آنچه در باطن دارند آشكار گردد و معلوم شود تا چه حد در ادعاهاى خود صادقند . همانگونه كه قرآن مجيد خطاب به ياران پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِينَ مِنْكُمْ وَالصَّابِرِينَ وَنَبْلُوَ أَخْبَارَكُمْ » ؛ ما همهء شما را قطعاً مىآزماييم تا معلوم شود مجاهدان واقعى و صابران از ميان شما كيانند ، و اخبار شما را بيازماييم ! » . « 1 »
در حديث شريفى از اميرمؤمنان على عليه السلام در خطبة الوسيلة مىخوانيم :
« وَالْأَيَّامُ تُوضِحُ لَكَ السَّرَائِرَ الْكَامِنَة ؛
گذشت روزگار آنچه را در باطن نهفته شده براى تو آشكار مىسازد » . « 2 » در ذيل حكمت 217 و در ذيل گفتار حكيمانهء 93 بحثهاى مشروحى دربارهء مسئلهء امتحان و اهداف آن و نقش حوادث در ظاهر ساختن باطن انسانها داشتيم .
سپس امام عليه السلام به سراغ هشدار رفته و با استفاده از يكى از آيات قرآن مىفرمايد : « و هركس در گرو اعمال خويش است » ؛ « وَكُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ » . « 3 »
« رَهينَة » به معناى گروگان از مادهء ( رهن ) گرفته شده و آن وثيقهاى است كه معمولًا شخص وامگيرنده به طلبكار مىدهد . از اين تعبير استفاده مىشود كه تمام وجود انسانها در گرو اعمالى است كه انجام مىدهند و تا وظيفهء خود را انجام ندهند اين گروگان آزاد نمىشود .
هامش
( 1 ) . محمد ، آيهء 31
( 2 ) . كافى ، ج 8 ، ص 23 ، ح 4
( 3 ) . مدثر ، آيهء 38