شرح و تفسير هركس در گرو اعمال خويش است
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه دربارهء چند خطر كه در انتظار انسانهاست هشدار مىدهد :
نخست مىفرمايد : « گفتار انسانها نگهدارى مىشود » ؛
( الأَقَاوِيلُ مَحْفُوظَةٌ )
. همانگونه كه قرآن مجيد مىفرمايد : « وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ * إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيَانِ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِيدٌ * مَّا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ » ؛ ما انسان را آفريديم و وسوسههاى نفس او را مىدانيم ، و ما به او از رگ قلبش نزديكتريم ! * ( به خاطر بياوريد ) هنگامى را كه دو فرشتهء راست و چپ كه ملازم انسانند اعمال او را دريافت مىدارند . * انسان هيچ سخنى را بر زبان نمىآورد مگر اين كه فرشتهاى مراقب و آماده براى ( ضبط ) آن است ! » . « 1 »
در حديثى مىخوانيم : معاذ بن جبل از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله پرسيد : چه چيز مىتواند مرا وارد بهشت كند و از دوزخ دور دارد ؟ رسول خدا صلى الله عليه و آله دستورى به او دادند و در آخر فرمودند :
« إلّا أُخْبِرُكَ بِمِلاكِ ذلِكَ كُلّهِ ؛
آيا اساس و ريشهء همهء اينها را به تو بگويم ؟ » معاذ گفت : « آرى يا رسول اللَّه » پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود :
« كَفّ عَلَيْكَ هذا وَأشارَ إلى لِسانِهِ ؛
اين را حفظ كن ، و اشاره به زبان خود نمود » . « 2 »
هامش
( 1 ) . ق ، آيهء 16 - / 18
( 2 ) . كتاب الترغيب و الترهيب ، طبق نقل ميزان الحكمة ، ح 18214