شرح و تفسير اينگونه بايد تسليت گفت
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه ، به اشعث بن قيس براى از دست دادن فرزندش تسليت مىگويد ؛ تسليتى بسيار پرمعنا و آموزنده كه براى هر مصيبتزدهاى كارساز است .
نخست به اشعث حق مىدهد كه به سبب جنبههاى عاطفى ، محزون باشد .
مىفرمايد : « اى اشعث ! اگر براثر از دست دادن فرزندت محزون شوى ( جاى ملامت نيست ، زيرا ) پيوند نَسَبى ، تو را سزاوار آن مىكند » ؛
( يَا أَشْعَثُ ، إِنْ تَحْزَنْ عَلَى ابْنِكَ فَقَدِ اسْتَحَقَّتْ مِنْكَ ذلِكَ الرَّحِمُ )
. بدون شك عواطف انسانى ايجاب مىكند كه انسان به دليل از دست دادن فرزند يا برادر يا دوست و يا عزيزى از عزيزان غمگين باشد هيچكس نمىتواند اين واقعيت را انكار كند . به همين دليل پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله براى از دست دادن فرزندش ابراهيم گريست و بزرگان دين در مصائب مختلفى گريه كردند . اگر انسان ، محزون نشود جاى تعجب است و دليل بر ضعف عاطفى اوست .
ولى امام عليه السلام به دنبال اين سخن ، او را به صبر دعوت مىكند و مىفرمايد : « اگر صبر و شكيبايى پيشه كنى ، خداوند به جاى هر مصيبتى عِوَضى ( براى تو ) قرار مىدهد » ؛
( وَإِنْ تَصْبِرْ فَفِي اللَّهِ مِنْ كُلِّ مُصِيبَةٍ خَلَفٌ )
. بنابراين لازم است كه انسان جلوى طغيان عواطف را بگيرد و زبان به