شرح و تفسير روز جنگ از همه نزديكتر به دشمن ، رسول خدا صلى الله عليه و آله بود
در اين كلام شريف كه در منابع بسيار زيادى ، پيش و پس از سيّد رضى ، با تفاوتهايى نقل شده ، امام عليه السلام به موقعيت پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در ميدان جنگ اشارهء مهمى مىكند و مىفرمايد : « هرگاه آتش جنگ ، سخت شعلهور مىشد ما به رسول خدا صلى الله عليه و آله پناه مىبرديم و در آن هنگام هيچيك از ما به دشمن از او نزديكتر نبود » ؛
( كُنَّا إِذَا احْمَرَّ الْبَأْسُ اتَّقَيْنَا بِرَسُولِ اللَّه صلى الله عليه و آله ، فَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ مِنَّا أَقْرَبَ إِلَى الْعَدُوِّ مِنْهُ )
. سيّد رضى رحمه الله كه هدفش شرح نكتههاى فصيح و بليغ اين جمله بوده است مىگويد : « معناى اين سخن اين است كه وقتى ترس از دشمن شديد مىشد و جنگ بهگونهاى بود كه گويا مىخواهد جنگجويان را در كام خود فرو ببرد مسلمانان به پيامبر صلى الله عليه و آله پناهنده مىشدند تا رسول خدا صلى الله عليه و آله شخصاً به نبرد پردازد و خداوند به بركت وجود او نصرت و پيروزى را بر آنان نازل كند و در سايهء آن حضرت ايمن گردند » ؛
( وَمَعْنى ذلِكَ أنَّهُ إذا عَظُمَ الْخَوْفُ مِنَ الْعَدُوّ ، وَاشْتَدَّ عِضاضُ الْحَرْبِ فَزِعَ الْمُسْلِمُونَ إلى قِتالِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله بِنَفْسِهِ ، فَيُنْزِلُ اللَّهُ عَلَيْهِمُ النَّصْرُ بِهِ ، وَيَأمَنُونَ مِمّا كانُوا يَخافُونَهُ بِمَكانِهِ )
. سپس مىافزايد : « جملهء « إذَا احْمَرَّ الْبَأسُ » كنايه از شدت كارزار است و دراينباره سخنان فراوانى گفته شده كه بهترين آنها اين است كه امام عليه السلام