بعد از فتح مكه واقع شد . در عين حال چون مشركان در نقاط مختلف مخفى شده بودند و كمين كرده بودند و ناگهان بر لشكر اسلام تاختند ، بسيارى از مسلمانان فرار كردند هنگامى كه رسول اكرم صلى الله عليه و آله اين صحنه را ديد ، به عباس كه صداى رسايى داشت فرمود : مردم را صدا بزن و عهد و پيمان و بيعتى را كه من بر آنها دارم به يادشان بياور . عباس با صداى بلند همه را صدا زد . شب بود و همه جا ظلمانى و دشمنان از درهها و كمينگاهها با شمشير و سلاحهاى ديگر به مسلمانان حمله مىكردند . ناگهان صورت رسول اكرم صلى الله عليه و آله مانند قرص ماه درخشيدن گرفت و شخصاً مسلمانان را صدا زد كه عهد و پيمانى را كه با خدا بستيد چه شد ؟ همگى پيام پيامبر صلى الله عليه و آله را شنيدند و به سوى او حركت كردند و با دشمن پيكار نمودند و پيروز شدند . « 1 »
علامهء مجلسى رحمه الله در جلد شانزدهم بحارالانوار در بحث شجاعت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله اين حديث را از على عليه السلام نقل مىكند :
« لَقَدْ رَأَيْتُنِي يَوْمَ بَدْرٍ وَنَحْنُ نَلُوذُ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه و آله وَهُوَ أَقْرَبُنَا إِلَى الْعَدُوِّ وَكَانَ مِنْ أَشَدِّ النَّاسِ يَوْمَئِذٍ بَأْساً ؛
من در روز جنگ بدر شاهد و ناظر بودم كه ما به پيامبر صلى الله عليه و آله پناه مىبرديم و او از همهء ما به دشمن نزديكتر و از برجستهترين جنگجويان در آن روز بود » . « 2 »
ابن ابىالحديد در شرح نهجالبلاغهء خود از « واقدى » نقل مىكند كه در روز احد هنگامى كه آن صدمات را بر وجود پيامبر صلى الله عليه و آله وارد كردند على عليه السلام فرمود :
قسم به خدايى كه او را به حق مبعوث كرد
« ما زالَ شِبْراً واحد إنّه لَفي وَجْهِ الْعَدُوّ تَثُوبُ إلَيْهِ طائِفَةٌ مِنْ أصْحابِهِ مَرّةً وَتَتَفَرَّقُ عَنْهُ مَرَّةً ؛
آن حضرت صلى الله عليه و آله حتى يك وجب از برابر دشمنان عقبنشينى نكرد و در اين حال ، گاه گروهى از يارانش به سوى او مىآمدند و گاه پراكنده مىشدند ( اما او همچون كوه ايستاده بود ) » . « 3 »
هامش
( 1 ) . ارشاد مفيد ، ج 1 ، ص 142 ، با تلخيص
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 16 ، ص 232
( 3 ) . شرح نهج البلاغهء ابن ابىالحديد ، ج 15 ، ص 19