( يعنى انكارها ) مناسب بحث دعاوى است به خصوص كه ترك كذب نيز بعد از آن ذكر شده است كه با ترك شهادت دادن مناسب است . بهعلاوه آغاز حديث با جملهء « فرض اللَّه » شروع مىشود و به يقين خداوند شهادت را مأمورٌبِه نكرده بلكه جهاد را واجب فرموده كه احياناً منتهى به شهادت مىشود .
17 . « و ترك دروغ را براى احترام و بزرگداشت صدق و راستى قرار داد » ؛
( وَتَرْكَ الْكَذِبِ تَشْرِيفاً لِلصِّدْقِ )
. اساس زندگى اجتماعى بر اعتماد متقابل افراد نسبت به يكديگر است كه اگر اعتمادى نباشد رشتهء اجتماع از هم گسيخته خواهد شد . اعتماد در صورتى حاصل مىشود كه صدق و امانت بر جامعه حاكم باشد ، زيرا دروغ و خيانت مهمترين اسباب بدبينى و بىاعتمادى است .
امام عليه السلام در اين تعبير زيبا مىفرمايد : خداوند ترك دروغ را واجب كرده تا راستگويى به عنوان يك فضيلت شمرده شود و افراد جامعه به سوى آن حركت كنند .
در روايات اسلامى شديدترين تعبيرات دربارهء زشتى دروغ آمده است . قرآن مجيد مىگويد : « إِنَّمَا يَفْتَرِى الْكَذِبَ الَّذِينَ لَايُؤْمِنُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْكَاذِبُونَ » ؛ تنها كسانى دروغ مىبندند كه به آيات خدا ايمان ندارند » . « 1 »
در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم :
« إنَّ الْكِذْبَ بابٌ مِنْ أبْوابِ النّفاقِ ؛
دروغ درى از درهاى نفاق است » . « 2 »
در كتاب كافى از اميرمؤمنان عليه السلام چنين نقل شده كه فرمود :
« لا يَجِدُ عَبْدٌ طَعْمَ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتْرُكَ الْكَذِبَ هَزْلَهُ وَجِدَّهُ ؛
انسان طعم ايمان را نمىچشد مگر زمانى كه دروغ را خواه شوخى باشد يا جدى ، رها كند » . « 3 »
هامش
( 1 ) . نحل ، آيهء 105
( 2 ) . كنزالعمّال ، ح 8212
( 3 ) . كافى ، ج 2 ، ص 340 ، ح 11