در حديث ديگرى از آن حضرت مىخوانيم :
« إنَّ أعْظَمَ الْمَثُوبَةِ مَثُوبَةُ الْإنْصافِ
؛ برترين ثواب الهى ثواب انصاف است » . « 1 »
نيز در حديث ديگرى مىفرمايد :
« الْإنْصافُ يَرْفَعُ الْخِلافَ وَيُوجِبُ الْإئْتِلافَ ؛
انصاف اختلافات را بر طرف مىسازد و موجب اتحاد صفوف مىشود » . « 2 »
بالاخره در حديثى ديگرى مىفرمايد :
« عامِلْ سائِرَ النّاسِ بِالْإِنْصافِ وَعامِلِ الْمُؤْمِنينَ بِالْإيثارِ
؛ با ساير مردم به انصاف رفتار كن و با مومنان به ايثار » . « 3 »
از حديث اخير مفهوم انصاف نيز روشن مىشود ؛ انصاف آن است كه منافع خود و ديگران را با يك چشم ببينيم و ايثار آن است كه ديگران را با بزرگوارى بر خود مقدم بشماريم .
از حديث ذيل نيز مفهوم « انصاف » آشكارتر مىشود . امام صادق عليه السلام در اين حديث كه شرح جنود هفتاد و پنج گانهء عقل و جهل را بيان مىكند ، مىفرمايد :
« وَالْإنْصافُ وَضِدُّهُ الْحَمِيَّةَ
؛ يكى ديگر از لشكريان عقل انصاف است و ضد آن تعصب ( دربارهء حقوق خويشتن ) است » . « 4 »
گاه بعضى تصور مىكنند كه اگر در بعضى از موارد انصاف را دربارهء ديگران رعايت كنند و به خطا و اشتباه اعتراف نمايند مقامشان در نظر مردم پايين مىآيد در حالى كه قضيه عكس است . امام باقر عليه السلام در حديثى از اميرمؤمنان عليه السلام نقل مىكند كه فرمود :
« ألا إنَّهُ مَنْ يُنْصِفِ النّاسَ مِنْ نَفْسِهِ لَمْ يَزِدْهُ اللَّهُ إلّاعِزّاً
؛ كسى كه انصاف را در برابر مردم نسبت به خويش رعايت كند خدا بر عزت او مىافزايد » . « 5 »
هامش
( 1 ) . غرر الحكم ، ح 9106 .
( 2 ) . همان ، ح 9116 .
( 3 ) . همان ، ح 9109 .
( 4 ) . كافى ، ج 1 ، ص 21 .
( 5 ) . همان ، ج 2 ، ص 114 .