در حديث جالبى از « هشام بن سالم » يكى از ياران خاص امام صادق عليه السلام مىخوانيم كه مىفرمايد : « پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله به مردى كه خدمتش رسيد فرمود :
ألا أدُلّكَ عَلى أمْرٍ يُدْخِلُكَ اللَّهُ بِهِ الْجَنَّةَ ؟
؛ آيا تو را به چيزى هدايت كنم كه به وسيلهء آن وارد بهشت شوى ؟ » عرض كرد : آرى يا رسول الله .
پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود :
« أنِلْ مِمّا أنالَكَ اللَّهُ
؛ از آنچه خداوند در اختيار تو قرار داده بذل و بخشش كن » . عرض كرد : اگر من خودم محتاجتر از كسى باشم كه مىخواهم به او بخشش كنم چه كنم ؟
پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود :
« فَانْصُرِ الْمَظْلُومِ
؛ به يارى ستمديده برخيز » .
عرض كرد : اگر من خودم از او ضعيفتر باشم چه كنم .
فرمود :
« فَاصْنَعْ لِلْأخْرَقِ يَعْني أشِرْ عَلَيْهِ
؛ شخص نادان را راهنمايى كن و به او مشورت بده » .
عرض كرد : اگر من از او نادانتر باشم چه كنم ؟ فرمود :
« فَأصْمِتْ لِسانَكَ إلّامِنْ خَيْرٍ
؛ زبانت را جز از نيكى خاموش ساز » . و سرانجام پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود :
« أما يَسُرُّكَ انْ تَكُونِ فيكَ خِصْلَةٌ مِنْ هذِهِ الْخِصالِ تَجُرُّكَ إلَى الْجَنَّةِ ؟
؛ آيا تو را خشنود نمىسازد كه يكى از اين صفات نيك را داشته باشى و تو را به سوى بهشت برد ؟ » . « 1 »
اضافه بر اين ، سكوت سبب نورانيت فكر و عمق انديشه است ، همانگونه كه در حديثى از اميرمؤمنان عليه السلام مىخوانيم :
« الْزِمِ الصَّمْتَ يَسْتَنِرْ فِكْرُكَ
؛ ساكت باش تا فكرت نورانى شود » . « 2 »
در حديث ديگرى از همان حضرت آمده است :
« أكْثِرْ صَمْتَكَ يَتَوَفّرْ فِكْرُكَ وَيَسْتَنِرْ قَلْبُكَ وَيَسْلَمِ النّاسُ مِنْ يَدِكِ
؛ بسيار سكوت كن كه فكرت فراوان و قلبت
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 2 ، ص 113 ، ح 5 .
( 2 ) . غررالحكم ، ح 4248 .