سنت و همچنين بعضى كتب شيعه آمده توضيحى داشته باشيم .
اساس اعتقاد اهل سنت دربارهء ابدال بعضى از احاديث است كه به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نسبت دادهاند از جمله احمد حنبل در مسند خود از آن حضرت نقل مىكند كه فرمود :
« الأبْدالُ في هذِهِ الْامَّةِ ثَلاثُونَ مِثلُ إبْراهيمِ خَليلِ الرَّحْمانِ عَزَّوَجَلَّ كُلُّ ما ماتَ رَجُلٌ أبْدَلَ اللَّهُ تَعالى مَكانَهُ رِجالًا
؛ ابدال در امت من سى نفرند كه هر كدام همچون ابراهيم خليلاند و هر زمان يكى از آنها از دنيا برود خدا فرد ديگرى را بدل او قرار مىدهد . ( از اينجا وجه نامگذارى ابدال به اين نام روشن مىشود ) » . « 1 »
در مجمع الزوائد در حديث ديگرى از آن حضرت نقل مىكند آنها چهل نفرند كه خدا به بركت آنها بركات زمين و آسمان را نصيب انسانها مىكند . « 2 »
سپس مىبينيم اين روايت به دست « معاويه » مىافتد و او چنان آن را تحريف مىكند كه هر خوانندهاى گرفتار وحشت مىشود . ابن ابىالحديد تحت عنوان « احاديث مجعوله كه در مذمت على عليه السلام ساختهاند » از معاويه چنين نقل مىكند كه : « واقدى » مىنويسد : هنگامى كه « معاويه » از عراق بعد از صلح با امام حسن عليه السلام به شام بازگشت خطبهاى خواند و گفت : اى مردم ! رسول اكرم صلى الله عليه و آله به من چنين فرمود :
« إنَّكَ سَتَلِى الْخِلافَةَ مِنْ بَعْدي فَاخْتَرِ الْأرْضَ الْمُقَدَّسَةَ فَإنَّ فيهَا الْأبْدالُ وَقَدِ اخْتَرْتُكُمْ فَالْعَنُوا أبا تُرابٍ
؛ به زودى تو خلافت را پس از من عهدهدار مىشوى .
سرزمين مقدس ( شامات ) را انتخاب كن چرا كه ابدال در آنجا هستند و من شما را برگزيدم ، بنابراين شما ابوتراب ( نعوذ بالله على عليه السلام ) را لعن كنيد » . « 3 »
اين حديث به دست صوفيه افتاده و آنها گفتهاند : دنيا هرگز خالى از ابدال نمىشود و آنها چهل نفرند و خالى از اوتاد نمىگردد و آنها هفت نفرند و از
هامش
( 1 ) . مسند احمد ، ج 5 ، ص 322 .
( 2 ) . مجمع الزوائد ، ج 10 ، ص 63 .
( 3 ) . شرح نهجالبلاغهء ابن ابىالحديد ، ج 4 ، ص 72 .