3 . كميل بن زياد كيست ؟
نام « كميل » در نزد همهء شيعيان مشهور است و همگى او را از خواص و اصحاب سرّ اميرمؤمنان على عليه السلام مىدانند و حديث بالا نيز دليل روشنى براى همين معناست كه امام عليه السلام اين كلمات نورانى را در فضايى خالى از اغيار در اختيار او گذارد و دستور داد آن را نگهدارى كند ( تا به ديگران برساند ) . اين كلام دستور العملى است براى همهء پويندگان راه حق و سالكان الى الله و نمونهء روشنى است از تعلميات عالى اسلام . دعاى معروف « كميل » نيز از پربارترين دعاهاست كه عاشقان پروردگار پيوسته از آن بهرهمند مىشوند .
جالب اينكه بسيارى از بزرگان اهل سنت نيز وى را ستوده و اوصاف برجستهاى براى او ذكر كردهاند ؛ ابن كثير كه از متعصبان اهل سنت است دربارهء او مىنويسد كميل از اصحاب اميرمؤمنان ، در صفين حاضر شد و مردى شجاع ، زاهد و عابد بود كه در سن صد سالگى به دست حجاج در سال هشتاد و دو به شهادت رسيد . « 1 »
از تعيين زمان وفات كميل استفاده مىشود كه وى مدتى از عصر پيامبر صلى الله عليه و آله را نيز درك كرده بود ؛ ولى بعضى او را به هنگام شهادت هفتاد ساله ذكر كردهاند ، از اين رو او را از تابعين شمردهاند نه از صحابه . « 2 » خداوند كميل را با اوليائش محشور و غريق رحمت خاصش كند .
شرح بيشترى در بارهء حالات كميل در ذيل نامهء 61 از نامههاى اميرمؤمنان عليه السلام آورديم .
* * *
هامش
( 1 ) . البداية و النهاية ، ج 9 ، ص 46 .
( 2 ) . الاصابة ، ج 5 ، ص 486 .