مال و ثروت از اسباب سعادت است مشروط بر اينكه افراط و تفريط و طغيان و جزع در آن نباشد . خوردن غذا براى داشتن بدن سالم به عنوان مقدمهء داشتن روح سالم لازم است ؛ اما افراط و تفريط در آن مشكل آفرين مىباشد .
نكته آيا قلب كانون صفات خوب و بد انسان است ؟
سؤال مهمى كه در اينجا مطرح مىشود اين است كه قلب به معناى عضوى كه درون سينه براى پمپاژ خون به تمام اعضا قرار دارد طبق تحقيقات دانشمندان هرگز مركز ادراكات نيست و كار آن فقط رساندن خون تصفيه شده به اعضا و گرفتن خون آلوده و فرستادن آن به تصفيه خانهء بدن يعنى ريه است . چگونه امام عليه السلام مىفرمايد قلبى كه با رگى به سينهء انسان آويخته شده مركز اين صفات است ؟
همين سؤال دربارهء استعمالات قلب در قرآن مجيد نيز آمده است مخصوصاً آنجا كه مىفرمايد : « « خَتَمَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ . . . » ؛ خداوند بر دلهاى آنها مهر نهاده . . . » . « 1 »
در پاسخ اين سؤال ، بحث جامعى در تفسير نمونه آمده كه در اينجا مىآوريم .
چرا درك حقايق در قرآن به قلب نسبت داده شده است در حالى كه مىدانيم قلب مركز ادراكات نيست ، بلكه تلمبهاى براى گردش خون در بدن است ؟ !
در پاسخ چنين مىگوييم :
« قلب » در قرآن به معانى گوناگونى آمده است ، از جمله :
1 . به معنى عقل و درك ، چنانكه در آيهء 37 سورهء « ق » مىخوانيم : « « إِنَّ فِى ذَلِكَ لَذِكْرَى لِمَنْ كَانَ لَهُ قَلْبٌ » ؛ در اين مطالب تذكر و يادآورى است براى آنان كه
هامش
( 1 ) . بقره ، آيهء 7 .