« صبر شجاعت است » ؛
( وَالصَّبْرُ شَجَاعَةٌ )
. بديهى است صبر چه در مقابل عوامل معصيت باشد ، چه در مسير اطاعت پروردگار چه در برابر مصائب روزگار انجام گيرد ، نوعى شجاعت محسوب مىشود و تنها شجاعانند كه از عهدهء شكيبايى در اين مراحل سهگانه بر مىآيند .
نمونهء كامل اين سخن همان چيزى است كه امير مؤمنان على عليه السلام در صدر اسلام از پيغمبر و ياران باوفايش تجربه كرده بود كه در برابر انواع مشكلاتى كه از سوى دشمنان اسلام هر روز به شكلى انجام مىشد صبر و استقامت كرده بودند و با شجاعت تمام آنها را پشت سر گذاشتند و اگر اين شكيبايى شجاعانهء مسلمانان صدر اول در دوران محاصرهء شعب ابىطالب و هجرت به حبشه و سپس هجرت به سوى مدينه و بعد از آن حضور در ميدانهاى جنگ بدر ، خيبر ، خندق و حنين نبود امروز آيينى به نام اسلام بر بخش عظيمى از جهان سايه نيفكنده بود .
در واقع مسلمانان هم در برابر خواستههاى دل استقامت و صبر نشان دادند ، هم در مسير اطاعت پروردگار و هم در مقابل مصائب و مشكلات پى در پى .
همانگونه كه در حديثى در جلد دوم كافى از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل شده است كه مىفرمايد :
« الصَّبْرُ ثَلَاثَةٌ صَبْرٌ عِنْدَ الْمُصِيبَةِ وَصَبْرٌ عَلَى الطَّاعَةِ وَصَبْرٌ عَنِ الْمَعْصِيَة »
. « 1 »
در كلمات بزرگان نيز تعبيرات جالبى دربارهء صبر آمده است از جمله اينكه گفتهاند :
« الصَّبْرُ مُرٌّ لا يَتَجَرَّعُهُ إلَّا حُرٌّ ؛
صبر تلخ است ولى جز آزادگان اين شربت ناگوار را نمىنوشند » .
نيز گفتهاند
« إنَّ لِلْأزْمانِ الْمَحْمُودَةِ وَالْمَذْمُومَةِ أعْماراً وَآجالًا كَأَعْمارِ النَّاسِ وَآجالِهِمْ فَاصْبِرُوا لِزَمانِ السُّوءِ حَتّى يَفْنى عُمْرُهُ وَيَأتي أجَلُهُ ؛
دورانهاى خوب
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 2 ، ص 91 ، ح 15 .