شرح و تفسير بيداد روزگار
امام عليه السلام در اين كلام حكمتآميز و بيدارگر ، آثار گذشت روزگار را در وجود انسانها بيان مىدارد و مىفرمايد : « روزگار ، بدنها را كهنه و آرزوها را نو مىسازد مرگ را نزديك و خواستهها را دور مىكند . كسى كه ( تلاش كند و ) به مواهب آن برسد سخت خسته مىشود و كسى كه ( بعد از تلاش ) به آن نرسد رنج مىبرد » ؛
( الدَّهْرُ يُخْلِقُ الْأَبْدَانَ ، وَيُجَدِّدُ الْآمَالَ ، وَيُقَرِّبُ الْمَنِيَّةَ ، وَيُبَاعِدُ الْأُمْنِيَّةَ :
مَنْ ظَفِرَ بِهِ نَصِبَ ، وَمَنْ فَاتَهُ تَعِبَ )
. امام عليه السلام در اين چند جملهء كوتاه و پر معنا چند نكتهء مهم را يادآورد مىشود :
نخست اينكه گذشت روزگار بدنها را كهنه و فرسوده مىكند و اين از واضحات است كه بسيارى از مردم به آن توجه ندارند ؛ هر سال و ماه ، بلكه هر روز و ساعتى كه بر انسان مىگذرد ، بخشى از قوا و نيروهاى خود را از دست مىدهد .
درست مانند لباسى كه بر اثر مرور زمان كهنه و پوسيده مىشود و هيچگونه استثنايى در آن نيست ، بنابراين بايد كوشيد در مقابل آنچه از دست مىرود چيزى به دست آورد تا گرفتار خسران نشود . آيات شريفهء « وَالْعَصرِ * إنَّ الْإنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ » نيز به همين معنا اشاره دارد .
در دومين نكته مىفرمايد : « گذشت روزگار آرزوها را نو مىكند » اين مطلب به تجربه ثابت شده كه حرص بزرگسالان بر جمع مال و به دست آوردن مقام از