أمْرَءٌ كَهِمَّتِهِ وَ لا وَضَعَهُ كَشَهْوَتِهِ ؛
هيچ چيز انسان را به مانند همت او بلندمقام نمىكند و هيچ چيز ، او را مانند شهوتش پست نمىسازد » . « 1 »
به گفتهء شاعر :
همت بلند دار كه مردان روزگار * از همت بلند به جايى رسيدهاند
در دومين جملهء پرمعناى خود مىفرمايد : « راستگويى و صداقتِ هر كس به اندازهء شخصيت اوست » ؛
( وَصِدْقُهُ عَلَى قَدْرِ مُرُوءَتِهِ )
. زيرا انسان با شخصيت اين كار را براى خود ننگ مىداند كه به ديگران دروغ بگويد . اضافه بر اين ، غالبا ديده شده است كه دروغها بعد از مدتى فاش مىگردد ؛ انسان با شخصيت حاضر نمىشود كارى انجام دهد كه در آينده آبروى او را ببرد .
در احاديث ديگرى از امام اميرمؤمنان عليه السلام مىخوانيم :
« الصِدْقُ عِزّ ؛
راستگويى سبب عزت است » و در حديث ديگرى مىافزايد :
« الصِّدْقُ صَلاحُ كُلُّ شَىءٍ وَالْكِذْبُ فَسادُ كُلُّ شَىْءٍ »
. يكى از ياران امام صادق عليه السلام به نام ابو كهمس خدمت آن حضرت رسيد و عرض كرد : ( يار وفادار شما ) ابن ابى يعفور به شما سلام فرستاده است فرمود :
سلام بر تو و بر او . هنگامى كه نزد او رفتى سلام مرا به او برسان و بگو : جعفر بن محمد به تو مىگويد :
« انْظُرْ مَا بَلَغَ بِهِ عَلِيٌّ عليه السلام عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله فَالْزَمْهُ فَإِنَّ عَلِيّاً عليه السلام إِنَّمَا بَلَغَ مَا بَلَغَ بِهِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله بِصِدْقِ الْحَدِيثِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ ؛
نگاه كن ببين على عليه السلام با چه صفاتى آن مقام را نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله پيدا كرد آن صفات را داشته باش ، زيرا على تنها به اين سبب به آن مقام نزد پيغمبر رسيد كه در سخن گفتن ، صادق بود و در اداى امانت امين » . « 2 »
هامش
( 1 ) . غررالحكم ، ح 10271 .
( 2 ) . كافى ، ج 2 ، ص 104 ، ح 5 .