مىخواند » ، هر چند براى بعضى اين بيدارى موقتى است و با تغيير احوال و اوضاع و بر طرف شدن آن ناراحتى به حال سابق باز مىگردند ، همانگونه كه قرآن در ادامهء اين آيه مىفرمايد : « « فَلَمَّا كَشَفْنا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَنْ لَّمْ يَدْعُنا إِلَى ضُرٍّ مَسَّهُ » ؛ اما هنگامى كه ناراحتى او را بر طرف ساختيم چنان مىرود كه گويى هرگز ما را براى حل مشكلى كه به او رسيده بود نخوانده است » .
آنگاه امام راز اين نكته را كه چرا فرمود : بيمارى سبب سقوط گناهان است و نفرمود : پاداش و اجر دارد ، بيان مىكند و مىفرمايد : « زيرا بيمارى پاداشى در آن نيست ؛ ولى گناهان را مىريزد ، همچون ريزش برگ درختان » ؛
( فَإِنَّ الْمَرَضَ لَا أَجْرَ فِيهِ ، وَلَكِنَّهُ يَحُطُّ السَّيِّئَاتِ ، وَيَحُتُّهَا حَتَّ الْأَوْرَاقِ )
. « حطّ » به معناى هرگونه ريزش و پايين آوردن است و « حتّ » در اصل به معناى ريزش برگ از درختان است .
سپس براى توضيح بيشتر مىفرمايد : « اجر و پاداش ، تنها در گفتار به زبان و عمل با دست و پاست » ؛
( وَإِنَّمَا الْأَجْرُ فِى الْقَوْلِ بِاللِّسَانِ ، وَالْعَمَلِ بِالْأَيْدِي وَالْأَقْدَامِ )
. روشن است كه پاداش مربوط به عمل است ؛ خواه با زبان انجام گيرد و يا با اعضاى بدن انسان ؛ ولى يك بيمارى ناخواسته كه به انسان عارض مىشود كارى نيست كه او انجام داده باشد تا خداوند اجر و پاداشى براى او قرار دهد .
البته اگر اين بيمارى بر اثر اعمال و طاعاتى باشد ؛ مثلا سرباز مجاهدى كه به سوى ميدان جنگ مىرود ، خسته و ناتوان و بيمار گردد اين بيمارى كه زاييدهء اطاعات اوست ممكن است اجر داشته باشد ، همانطور كه قرآن دربارهء مجاهدان فى سبيل الله مىفرمايد : « « ذلِكَ بِأَنَّهُمْ لا يُصيبُهُمْ ظَمَأٌ وَلا نَصَبٌ وَلا مَخْمَصَةٌ في سَبيلِ اللَّهِ . . . إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صالِحٌ » ؛ اين به خاطر آن است كه هيچ تشنگى ، خستگى و گرسنگى در راه خدا به آنها نمىرسد . . . مگر اينكه به خاطر آن ، عمل
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 280
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٨٠