ظلمت و تاريكى شبِ شك او را به روشنايى روزِ يقين نمىرساند » ؛
( فَمَنْ جَعَلَ الْمِرَاءَ دَيْدَناً لَمْ يُصْبِحْ لَيْلُهُ )
. زيرا اين عادت زشت و شوم مانع از رسيدن به علم و يقين است و در واقع ، حجاب خطرناكى ميان او و يقين ايجاد مىكند و بارها كسانى را از نويسندگان يا گويندگان كه گرفتار اين حالتند ديدهايم كه عمر خود را به شك و ترديد گذراندهاند .
دربارهء دومين صفت ذميمهء اينگونه اشخاص مىفرمايد : « آنكس كه از حقايق پيش روى خود وحشت كند ( و از تصميمگيرى صحيح بپرهيزد ) به قهقرا باز مىگردد » ؛
( وَمَنْ هَالَهُ مَا بَيْنَ يَدَيْهِ نَكَصَ عَلى عَقِبَيْهِ )
. انسان محقق ، مخصوصاً در مسائل اعتقادى و آنچه مربوط به مبدأ و معاد است بايد حقايقى را كه پيش روى او قرار دارد به رسميت بشناند و بدون ترس و وحشت به جستجوگرى برخيزد تا حركت به پيش را آغاز كند و اگر در اين مورد كوتاهى كند عقبگرد خواهد كرد و آنچه را دارد نيز از دست مىدهد .
دربارهء سومين مانعِ بر طرف ساختن شك مىفرمايد : « آنكس كه در ترديد و دودلى باشد ( و در تصميمگيرى وسواس به خرج دهد ) زير سم شياطين له مىشود » ؛
( وَ مَنْ تَرَدَّدَ فِي الرَّيْبِ وَطِئَتْهُ سَنَابِكُ الشَّيَاطِينِ )
. « سَنابِك »
جمع
« سُنبُك »
به معناى قسمت پيشين سم اسب است و از آنجايى كه اسب به هنگام شتاب ، بيشتر در حركت خود روى اين قسمت تكيه مىكند اين واژه را به هنگام شدت عمل به كار مىبرند و به اين ترتيب امام عليه السلام وسواس و دودلى بىجا را امرى شيطانى شمرده كه صاحب آن را به نابودى مىكشاند و اين معنا را نيز در افراد وسواسى آزمودهايم كه گاه آنها تا آخر عمرشان نتوانستهاند دربارهء مسئلهء واضحى مثل خداپرستى تصميم بگيرند و عقيدهاى اختيار كنند .
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 216
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢١٦