البته ابتداى وقت نماز ظهر منهاى اين امور همان است كه قرآن مجيد با صراحت بيان كرده : « « أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ » ؛ نماز را از زوال خورشيد ( هنگام ظهر ) بجاى آور » . « 1 »
سپس امام عليه السلام به بيان آخر وقت فضيلت نماز عصر مىپردازد و مىفرمايد :
« و نماز عصر را هنگامى براى آنها بجاى آوريد كه خورشيد هنوز در بخشى از روز روشن و زنده است ( يعنى هنوز به زردى نگراييده ) بگونهاى كه مىتوان تا غروب آفتاب دو فرسخ راه را طى كرد » ؛
( وَصَلُّوا بِهِمُ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ حَيَّةٌ فِي عُضْوٍ مِنَ النَّهَارِ حِينَ يُسَارُ فِيهَا فَرْسَخَانِ ) .
در مورد وقت نماز عصر ميان فقهاى اهل سنّت اختلاف بسيار است كه در كتب فقهى آمده ؛ ولى معروف ميان علماى شيعه اين است كه آغاز وقت فضيلت نماز ظهر ابتداى زوال خورشيد از دايرهء نصف النهار است ( البته پس از مقدار وقت لازم براى خواندن نافلهء ظهر ) و پايان آن زمانى است كه سايهء شاخص ( سايهاى كه بعد از زوال اضافه مىشود ) به اندازهء خود شاخص شود سپس وقت فضيلت براى نماز عصر شروع مىشود و تا زمانى كه سايهء شاخص به دو برابر خود برسد ادامه دارد . ( البته بلندى و كوتاهى شاخصها در اين مسأله تفاوتى ندارد ) .
آنچه امام عليه السلام در جملهء بالا بيان فرموده اشاره به پايان وقت فضيلت نماز عصر است و آنچه در ميان فقهاى ما معروف است چندان تفاوتى با آن ندارد .
در مرحلهء سوم اشاره به وقت نماز مغرب كرده مىفرمايد : « و نماز مغرب را براى آنها هنگامى بخوانيد كه روزه دار افطار مىكند و حاجى از عرفات ( به سوى مشعر و سپس از آنجا ) به سوى منى حركت مىكند » ؛
( وَصَلُّوا بِهِمُ الْمَغْرِبَ حِينَ يُفْطِرُ الصَّائِمُ ، وَيَدْفَعُ الْحَاجُّ إِلَى مِنًى ) .
هامش
( 1 ) . اسراء ، آيهء 78 .