يكى از ياران امام صادق عليه السلام مىگويد : به آن حضرت عرض كردم كسى با من دربارهء زيارت خانهء خدا مشورت كرد در حالى كه ( از نظر مالى يا جسمى ) ضعيفالحال بود من به او گفتم : حج بجا نياور ! امام عليه السلام به من فرمود :
« مَا أَخْلَقَكَ « 1 »
أَنْ تَمْرَضَ سَنَةً قَالَ فَمَرِضْتُ سَنَةً ؛
چقدر سزاوار است كه ( به موجب گفتن اين سخن نادرست ) يكسال بيمار شوى ( و همينگونه شد ) من يكسال بيمار شدم » . « 2 »
اين جمله نيز از يكى از سياستمداران انگليسى به نام گلادستون معروف است كه مىگويد : مادام كه مسلمانان قرآن مىخوانند و طواف خانهء خدا مىكنند و نام محمّد را هر صبح و شام بر مأذنهها بر زبان مىرانند ، نصرانيّت در خطر بزرگى است بر شما باد كه قرآن را بسوزانيد و كعبه را ويران كنيد و نام محمّد را از اذان محو سازيد .
سپس در ششمين توصيهء مهم خود مىفرمايد : « خدا را خدا را كه در جهاد با مال و جان و زبان خويش در راه خداوند كوتاهى نكنيد ( و از هر سه وسيله در اين راه بهره گيريد ) » ؛
( وَاللَّهَ اللَّهَ فِي الْجِهَادِ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ وَأَلْسِنَتِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ) .
منظور از جهاد با انفس همان حضور در ميدانهاى جنگ براى حفظ اسلام و كشورهاى اسلامى در مقابل دشمنان است و جهاد به اموال كمكهاى مالى است كه براى بسيج لشكر اسلام در زمانهاى گذشته مىشد و امروز هم تمام كمكهايى كه در مسائل مختلف فرهنگى و اجتماعى و اقتصادى براى حفظ اسلام و مسلمانان مىشود مشمول آن است . جهاد به زبان نيز همان دفاعهاى منطقى و تبليغات مستمر براى پيشرفت اسلام است و امروز استفاده از تمام رسانههاى ارتباط جمعى را در بر مىگيرد .
هامش
( 1 ) . در بعضى از نسخ وسائل « ما أخْلَفَكَ » نقل شده است .
( 2 ) . كافى ، ج 4 ، ص 271 ، ح 1 .