و آنها را اينگونه مىستايد :
« أَوِّهِ عَلَى إِخْوَانِيَ الَّذِينَ تَلَوُا الْقُرْآنَ فَأَحْكَمُوهُ وَتَدَبَّرُوا الْفَرْضَ فَأَقَامُوهُ أَحْيَوُا السُّنَّةَ وَأَمَاتُوا الْبِدْعَةَ دُعُوا لِلْجِهَادِ فَأَجَابُوا وَوَثِقُوا بِالْقَائِدِ فَاتَّبَعُوهُ ؛
آه كجا رفتند برادران من آنها كه قرآن را تلاوت مىكردند و استوار مىساختند . در فرايض قرآن تدبّر مىكردند و آن رابرپا مىكردند . سنّت را زنده نگه مىداشتند و بدعت را مىميراندند . هنگامى كه به سوى جهاد دعوت مىشدند اجابت مىكردند و به رهبر خويش اطمينان داشتند و از او پيروى مىكردند » . « 1 »
آنگاه امام عليه السلام در چهارمين توصيهء خود به سراغ نماز مىرود و براى اهمّيّت آن چنين توصيه مىكند : « خدا را خدا را ، كه نماز را برپا داريد ، چرا كه ستون دين شماست » ؛
( وَاللَّهَ اللَّهَ فِي الصَّلَاةِ فَإِنَّهَا عَمُودُ دِينِكُمْ ) .
تعبير « ستون دين » بهطور گسترده در روايات معصومان عليهم السلام آمده است از جمله پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد :
« إِنَّ عَمُودَ الدِّينِ الصَّلَاةُ وَهِيَ أَوَّلُ مَا يُنْظَرُ فِيهِ مِنْ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ فَإِنْ صَحَّتْ نُظِرَ فِي عَمَلِهِ وَإِنْ لَمْ تَصِحَّ لَمْ يُنْظَرْ فِي بَقِيَّةِ عَمَلِهِ ؛
نماز ستون دين است و آن نخستين چيزى از اعمال انسان است كه ( در قيامت ) به آن نظر مىشود . اگر نماز صحيح بود به ساير اعمال ( خوب او ) رسيدگى مىشود و اگر صحيح نبود به ساير اعمال او توجّه نخواهد شد » . « 2 »
امام باقر عليه السلام اين سخن را به صورت گستردهترى بيان فرمود :
« الصَّلَاةُ عَمُودُ الدِّينِ مَثَلُهَا كَمَثَلِ عَمُودِ الْفُسْطَاطِ إِذَا ثَبَتَ الْعَمُودُ ثَبَتَتِ الْأَوْتَادُ وَالْأَطْنَابُ وَإِذَا مَالَ الْعَمُودُ وَانْكَسَرَ لَمْ يَثْبُتْ وَتِدٌ وَلَا طُنُبٌ ؛
نماز ستون دين است مانند ستون خيمه ؛ هنگامى كه ستون خيمه ثابت و برقرار باشد طنابها و ميخها كارآيى دارند و اگر ستون خيمه كج شود يا بشكند از ميخها و طنابها كارى ساخته نيست » . « 3 »
هامش
( 1 ) . نهجالبلاغه ، خطبهء 182 .
( 2 ) . تهذيب ، ج 2 ، ص 237 ، ح 5 .
( 3 ) . بحارالانوار ، ج 79 ، ص 218 ، ح 36 .