دليل آن اين است كه نماز ، انسان را پيوسته به ياد خدا مىاندازد و روح تقوا را در انسان زنده مىكند ، لذا او را از فحشا ، منكرات و ترك طاعات باز مىدارد و به اين ترتيب خيمهء دين برپا مىماند ؛ اما ترك نماز ، انسان را به خدافراموشى مىكشاند و آن كس كه خدا را فراموش كند آلودهء هر كار خلافى مىشود .
آنگاه امام عليه السلام در پنجمين توصيهء خود دربارهء زيارت خانهء خدا مىفرمايد :
« خدا را خدا را ، كه خانهء پروردگارتان را به فراموشى نسپاريد و تا زنده هستيد آن را خالى نگذاريد ، كه اگر زيارت خانهء خدا ترك شود به شما مهلت داده نخواهد شد ( و بلاى الهى نازل مىگردد ) » ؛
( وَاللَّهَ اللَّهَ فِي بَيْتِ رَبِّكُمْ ، لَاتُخَلُّوهُ مَا بَقِيتُمْ ، فَإِنَّهُ إِنْ تُرِكَ لَمْ تُنَاظَرُوا ) .
بعضى از شارحان نهجالبلاغه
« لَمْ تُنَاظَرُوا »
را اشاره به دور ماندن از نگاه لطف الهى به جهت بىاعتنايى به خانهاش يا دور ماندن از نگاه آميخته با عظمت مردم به سبب ترك وحدت صفوف و ضعف مسلمانان دانستهاند در حالى كه ظاهر اين است كه منظور از تناظر در اينجا مهلت دادن است . اشاره به اينكه مهلت الهى برداشته مىشود و عذاب نازل مىگردد . « 1 »
در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم كه فرمود :
« لَا يَزَالُ الدِّينُ قَائِماً مَا قَامَتِ الْكَعْبَةُ ؛
اين دين برپاست تا آن زمانى كه كعبه برپا باشد » . « 2 »
روايات دربارهء اهمّيّت حج و زيارت خانهء خدا به حدّى زياد است كه از حوصلهء اين بحث مختصر بيرون است و با ذكر يكى از آنها اين بحث را خاتمه مىدهيم :
هامش
( 1 ) . مرحوم علّامهء مجلسى در بحارالانوار ، ج 42 ، ص 251 و جمعى از مترجمان نهجالبلاغه جملهء بالا را به همان معنا كه گفتيم تفسير كردهاند . در مجمع البحرين نيز همين معنا ذكر شده . جمعى ديگر از بزرگان مانند مرحوم فيض در وافى و محقّق سبزوارى در ذخيرة المعاد و سيد احمد عاملى در مناهج الاخيار فى شرح الاستبصار نيز « لَمْ تُنَاظَرُوا » را به معناى « لَمْ تُمَهّلُوا » تفسير كردهاند .
( 2 ) . كافى ، ج 4 ، ص 271 .