تعبير به « مَزْلَق » ممكن است اشاره به پل صراط باشد ، زيرا از آيات و روايات استفاده مىشود كه صراط پلى است بر روى دوزخ و عبور از آن بسيار سخت و سنگين است و ناصالحان در همان جا مىلغزند و در دوزخ سقوط مىكنند .
قرآن مجيد مىگويد : « « وَإِنْ مِّنْكُمْ إِلّا وارِدُها كانَ عَلى رَبِّكَ حَتْماً مَّقْضِيًّا * ثُمَّ نُنَجِّى الَّذينَ اتَّقَوْا وَنَذَرُ الظَّالِمينَ فيها جِثِيًّا » ؛ و همه شما ( بىاستثنا ) وارد جهنم مىشويد ؛ اين امر ، نزد پروردگارت حتمى و پايان يافته است ؛ سپس كسانى كه تقوا پيشه كردهاند را ( از آن ) رهايى مىبخشيم ؛ و ستمكاران را - در حالى به زانو درآمدهاند - در آن رها مىسازيم » . « 1 »
از آنجا كه رياضت نفس دو گونه است گاه از غم بى آلتى و عدم دسترسى به مواهب دنياست و گاه بر اثر ايمان و اراده و تصميم به تهذيب نفس در عين قدرت بر تمام اين مواهب است ، لذا در ادامهء سخن براى اينكه كسى تصوّر نكند رياضت نفس امام عليه السلام از قسم اوّل است مىفرمايد : « ( فكر نكنيد من قادر به تحصيل لذتهاى دنيا نيستم . به خدا سوگند ) اگر مىخواستم مىتوانستم از عسل مصفا و مغز گندم و بافتههاى ابريشم براى خود ( بهترين ) غذا و لباس را تهيّه كنم اما هيهات كه هواى نفس بر من چيره شود و حرص و طمع مرا وادار به انتخاب طعامهاى لذيذ نمايد در حالى كه شايد در سرزمين حجاز يا يمامه ( از مناطق شرقى عربستان ) كسى باشد كه حتى اميد براى بهدست آوردن يك قرص نان نداشته و هرگز شكمى سير به خود نديده باشد » ؛
( وَلَوْ شِئْتُ لَاهْتَدَيْتُ الطَّرِيقَ إِلَى مُصَفَّى هَذَا الْعَسَلِ وَلُبَابِ هَذَا الْقَمْحِ « 2 » ، وَنَسَائِجِ « 3 » هَذَا الْقَزِّ « 4 » . وَلَكِنْ هَيْهَاتَ أَنْ
يَغْلِبَنِي هَوَايَ ، وَيَقُودَنِي جَشَعِي « 5 » إِلَى تَخَيُّرِ الْأَطْعِمَةِ - وَلَعَلَّ بِالْحِجَازِ أَوِ الْيَمَامَةِ مَنْ
هامش
( 1 ) . مريم ، آيهء 71 و 72 .
( 2 ) . « القَمْح » به معناى گندم است .
( 3 ) . « نَسائج » جمع نسيج به معناى بافته شده است .
( 4 ) . « القَزّ » به معناى ابريشم است .
( 5 ) . « جَشَع » به معناى حرص و طمع است و گاه به حرص شديد گفته مىشود .