دربارهء عدم يأس از رحمت با عبارتى مملوّ از لطف و محبّت به پيامبرش مىگويد : « قُلْ يا عِبادِىَ الَّذينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَميعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحيمُ » ؛ بگو اى بندگان من كه بر خود اسراف و ستم كردهايد از رحمت خداوند نوميد نشويد كه خداوند همهء گناهان را مىآمرزد ، زيرا او بسيار آمرزنده و مهربان است » . « 1 »
در مورد تبديل سيئات به حسنات مىفرمايد : « إِلَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ » ؛ مگر كسانى كه توبه كنند و ايمان آورند و عمل صالح انجام دهند خداوند سيئات آنان را به حسنات مبدّل مىكند » . « 2 »
دربارهء ثبت سيئات به اندازهء خودش و ثبت خوبىها به ده برابر مىفرمايد :
« مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ » ؛ هر كس كار نيكى به جا آورد ، ده برابر آن پاداش دارد ، و هر كس كار بدى انجام دهد ، جز به مانند آن ، كيفر نخواهد ديد ؛ و ستمى بر آنها نخواهد شد » . « 3 »
به يقين توبه اولين گام براى پيمودن راه حق است و به همين دليل ، سالكان مسير الى اللَّه آن را منزلگاه اوّل مىشمرند و اگر در فرمايش امام عليه السلام به دنبال دعا ذكر شده براى آن است كه توبه نيز نوعى دعاست ؛ دعا ، تقاضاى عفو و رحمت خداست و تا اين گام برداشته نشود و روح و دل از غبار گناه شستشو نگردد و حجابِ معصيت از برابر چشم دل كنار نرود ، پيمودن اين راه مشكل يا غير ممكن است .
در دعاها و روايات معصومين عليهم السلام نيز اشارات زياد و تعبيرات لطيفى در اين باره ديده مىشود ؛ از جمله در مناجات تائبين ( نخستين مناجات از مناجاتهاى
هامش
( 1 ) . زمر ، آيهء 53 .
( 2 ) . فرقان ، آيهء 70 .
( 3 ) . انعام ، آيهء 160 .