تعبير به « حسن الارتياد » با توجّه به اينكه ارتياد به معناى طلب كردن است ، مفهومش حسن طلب يا به عبارت ديگر تدبير و مديريت صحيح ( در طريقهء تهيهء زاد و توشه براى سفر آخرت ) است .
تعبير به « خفة الظهر ؛ سبك بودن پشت » اشاره به چيزى است كه در قرآن مجيد آمده مىفرمايد : « وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ وَ أَثْقالًا مَّعَ أَثْقالِهِم ؛ آنها بار سنگين ( گناهان ) خويش را بر دوش مىكشند و ( همچنين ) بارهاى سنگين ديگرى را اضافه بر بارهاى سنگين خود » . « 1 » امام عليه السلام به فرزندش مىگويد كه هرگز مانند آنان نباشد و تا مىتواند پشت خود را از اين بار سبك گرداند .
پيش از اين نيز در خطبهء بيست و يكم ، اين عبارتِ بسيار كوتاه و پر معنا را داشتيم : « تخفّفوا تلحقوا ؛ سبكبار باشيد تا به قافله برسيد » در زمانهاى گذشته كه قافلهها به راه مىافتادند و به گردنههاى صعب العبور مىرسيدند گران باران وا مىماندند و چون قافله نمىتوانست به خاطر آنها توقف كند ، به مسير خود ادامه مىداد و آنها تنها در بيابان مىماندند و طعمهء خوبى براى دزدان و گرگان بيابان بودند .
امام عليه السلام پس از اين مقدمهء كوتاه و پر معنا مسائل مالى و انفاقِ فى سبيل اللَّه را كه از مهمترين زاد و توشههاى قيامت است عنوان مىكند و مىفرمايد : « بنابراين بيش از حدِ توانت مسئوليت اموال دنيا را بر دوش مگير ، زيرا سنگينى آن مايهء مشقت و و بال تو خواهد بود » ؛ ( فَلَا تَحْمِلَنَّ عَلَى ظَهْرِكَ فَوْقَ طَاقَتِكَ ، فَيَكُونَ ثِقْلُ ذَلِكَ وَبَالًا عَلَيْكَ ) .
اشاره به اينكه آنقدر ذخيره كن كه براى نياز تو كافى باشد و بتوانى فرداى قيامت پاسخگوى آن باشى و گر نه همچون بار سنگينى بر دوش تو خواهد بود ؛ بارى كه از آن استفاده نمىكنى و فقط رنج آن را مىكشى .
هامش
( 1 ) . عنكبوت ، آيهء 13 .