شود متاع ، غصبى و مستحقا للغير است بايد بر طبق قراردادى كه در معامله نوشته شده عمل شود . امام عليه السلام در اينجا مىفرمايد : براى جبران اين نقايص بايد به سراغ عزرائيل و ملك الموت رفت همان كسى كه جان پادشاهان را گرفت و حكومت آنها را بر باد داد . همان كسى كه كسرىها ، قيصرها ، تبّعها و حميرها را به زير خاك پنهان ساخت و كسانى را كه تمام همتشان جمع مال و ساختن قصرهاى مرتفع و محكم و گرد آورى ضياء و عقار بود محكوم به فنا نمود .
« مبلبل » از ريشهء « بلبلة » بر وزن « مزرعة » معانى متعدّدى دارد گاه به معناى تشويش و اضطراب گاه به معناى پراكنده ساختن و گاه به معناى فاسد كردن آمده است و در اينجا مناسب همان معناى فاسد و بيمار نمودن است كه به دنبال آن سلب نفوس و در تعقيب آن زوال ملك در عبارت بالا آمده است .
در ضمن بايد توجّه داشت واژهء كسرى كه در اصل خسرو بوده ، مفهوم عامى دارد مثل واژهء شاه و همچنين واژهء قيصر براى پادشاهان روم ، تبّع براى پادشاهان يمن و حمير ( نيز براى گروهى از پادشاهان يمن بود ) كه همه به معناى پادشاه است ؛ گر چه در هر كشورى تعبير خاصى داشته است .
جملهء « مَنْ بَنَى وَ شَيَّدَ » با توجّه به اينكه تشييد هم به معناى محكم ساختن و هم مرتفع نمودن آمده ، در اينجا قابليت هر دو معنا را دارد و حتى جمع ميان آن دو مشكل نيست ؛ يعنى كسانى كه بناهاى مرتفع و محكم ساختند .
جملههاى « زَخْرَفَ وَ نَجَّدَ » هر كدام اشاره به نوعى زينت است . « زخرف » اشاره به تزيين بناى ساختمان و « نجد » اشاره به تزيين وسايل از قبيل فرش ، پشتىها و پردهها و مانند آن است .
جملهء « اعتقد » به معناى محكم كارى و نگهدارى كردن از طريق تنظيم اسناد و مانند آن است كه دنيا پرستان با وسواس زياد سعى دارند ذخيرههاى اموال خود را با اسناد محكم از تسلط ديگران بر آن حفظ كنند و به گمان خود براى
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 52
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٢