مطلوب ، قبل از فوت فرصت برسم .
جاى تعجب است كه ابن ابى الحديد در شرح جملههايى كه امام عليه السلام دربارهء خود بيان فرموده مىگويد : « اين جملهها نشان مىدهد ، بر خلاف عقيدهء شيعه كه مىگويند امام عليه السلام از اين گونه امور معصوم است نه در فكر او نقصانى حاصل مىشود نه رأى او فتور مىپذيرد » ، باطل است . « 1 »
در حالى كه تمام قراين - همان گونه كه گفتيم - نشان مىدهد امام عليه السلام ، اين سخنان را نه از موضع امامت و عصمت ، بلكه از موضع پدرى پير و پر تجربه كه براى فرزندى جوان و كم تجربه نصيحت و اندرز مىدهد ، بيان فرموده است .
اگر ابن ابى الحديد سخن ديگر مولا على عليه السلام را كه در همين نهجالبلاغه وارد شده توجه مىكرد كه مىفرمايد : « فَاسْأَلُونِي قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِي فَوَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَسْأَلُونِي عَنْ شَيْءٍ فِيمَا بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَ السَّاعَة ؛ از من سؤال كنيد ( آنچه را مىخواهيد ) پيش از آنكه مرا از دست دهيد . سوگند به كسى كه جانم در دست قدرت اوست از هيچ حادثهاى كه از امروز تا دامنهء قيامت واقع مىشود از من سؤال نمىكنيد ( مگر اينكه پاسخ آن را آماده دارم ) » . « 2 »
نيز سخن ديگرى كه در خطبهء 189 آمده است كه مىفرمايد : « أَيُّهَا النَّاسُ سَلُونِي قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِي فَلَأَنَا بِطُرُقِ السَّمَاءِ أَعْلَمُ مِنِّي بِطُرُقِ الْأَرْضِ ؛ اى مردم هر چه مىخواهيد از من بپرسيد ، چرا كه من به راههاى آسمان از راههاى زمين آگاهترم ( و همه چيز به فرمان خدا و به اذن اللَّه نزد من روشن است ) . آرى اگر ابن ابى الحديد اين سخنان را در كنار هم مىگذاشت هرگز چنين نمىگفت .
سپس امام عليه السلام به بيان دليلى براى طرح وصاياى خود براى فرزند جوانش پرداخته چنين مىگويد : « به يقين قلب جوان و نوجوان همچون زمين خالى
هامش
( 1 ) . شرح نهجالبلاغهء ابن ابى الحديد ، ج 16 ص 66 .
( 2 ) . نهجالبلاغه ، خطبهء 93 .