است به آنها بگويند و وصيّت كنند .
آن گاه امام عليه السلام به توضيح بيشترى مىپردازد و مىفرمايد : « و نكات برجستهاى را در وصيتم وارد كردم پيش از آنكه اجلم فرا رسد در حالى كه آنچه را در درون داشتهام بيان نكرده باشم و به همين دليل پيش از آنكه در رأى و فكرم نقصانى حاصل شود آن گونه كه در جسمم ( بر اثر گذشت زمان ) به وجود آمده و پيش از آنكه هوا و هوس و فتنههاى دنيا بر تو هجوم آورد و همچون مركبى سركش شوى به تعليم و تربيت تو مبادرت كردم » ؛ ( وَ أَوْرَدْتُ خِصَالًا مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَعْجَلَ بِي أَجَلِي دُونَ أَنْ أُفْضِيَ « 1 » إِلَيْكَ بِمَا فِي نَفْسِي ، أَوْ أَنْ أُنْقَصَ فِي رَأْيِي كَمَا نُقِصْتُ فِي جِسْمِي ، أَوْ يَسْبِقَنِي إِلَيْكَ بَعْضُ غَلَبَاتِ الْهَوَى وَ فِتَنِ الدُّنْيَا ، فَتَكُونَ كَالصَّعْبِ النَّفُورِ ) . « 2 »
امام عليه السلام در اينجا نه به عنوان معصوم و نيز مخاطبش نه به عنوان فرزندى معصوم ، بلكه به عنوان پدرى پير و دلسوز در برابر فرزندى كه ممكن است در معرض تندباد وسوسههاى نفس و فتنههاى دنيا قرار بگيرد ، به دو نكته راجع به خودش و يك نكته دربارهء فرزندش اشاره مىكند و مىفرمايد : از يك سو سن من بالا رفته و بيم فرا رسيدن اجل و از دست رفتن فرصت را دارم و از سوى ديگر همراه بالا رفتن سن همان گونه كه اعضاى بدن ضعيف و ناتوان مىشود ، فكر هم ممكن است به سستى گرايد و از سوى سوم تو كه مخاطب من هستى نيز در معرض آفات مختلفى قرار بگيرى ؛ وسوسههاى شيطان ، هواى نفس و بندگى دنيا كه اگر چنين شود باز فرصت پند و اندرز از دست مىرود .
روى اين جهات ، من مبادرت به اين وصيّت و اندرزنامه كردم تا به نتيجهء
هامش
( 1 ) . « افضى » از ريشهء « افضاء » و ريشهء « فضا » گرفته شده و به معناى وصول به چيزى است ، گويى در فضاى او وارد شده است سپس در مورد القا و تعليم مطلبى به ديگرى به كار رفته گويى آن مطلب را در فضاى فكر مخاطب وارد مىكند .
( 2 ) . « نَفور » در اصل به معناى حيوان فرارى كه از چيز وحشتناكى رم كرده باشد و سپس به انسانهايى كه از چيزى فرارى هستند نيز اطلاق شده است .