از كتاب تمام نهجالبلاغه كه همهء نامه را ذكر كرده استفاده مىشود كه امام عليه السلام بعد از ذكر شرايط بسيار سخت و دردناك دوزخ به بخشى از نعمتهاى بهشتى و رحمت گستردهء الهى اشاره مىكند كه مرحوم سيد رضى به عنوان تلخيص از ذكر آن خوددارى كرده است .
بر اين اساس ، امام عليه السلام در ادامهء اين نامه بعد از ذكر عذاب بسيار خوفناك دوزخ و مواهب بسيار اميدوار كنندهء بهشت ، به بيان يك اصل مهم اسلامى ؛ يعنى لزوم جمع ميان خوف و رجاء است پرداخته و مىفرمايد : « اگر مىتوانيد خوفتان از خداوند شديد باشد و در عين حال ( بسيار ) به خدا حسن ظن داشته باشيد ( چنين كنيد و ) ميان اين دو جمع نماييد ، زيرا حسن ظن بنده ( خاص خدا ) به پروردگار خويش به اندازهء خوفش از اوست و آنها كه بيش از همه به خدا حسن ظن دارند كسانى هستند كه بيش از همه از ( عذاب او ) ترسانند ( و ميان خوف و رجاى آنها تعادل كامل برقرار است ) » ؛ ( وَ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ يَشْتَدَّ خَوْفُكُمْ مِنَ اللَّهِ ، وَ أَنْ يَحْسُنَ ظَنُّكُمْ بِهِ ، فَاجْمَعُوا بَيْنَهُمَا ، فَإِنَّ الْعَبْدَ إِنَّمَا يَكُونُ حُسْنُ ظَنِّهِ بِرَبِّهِ عَلَى قَدْرِ خَوْفِهِ مِنْ رَبِّهِ ، وَ إِنَّ أَحْسَنَ النَّاسِ ظَنّاً بِاللَّهِ أَشَدُّهُمْ خَوْفاً للَّهِ ) .
در اينجا امام عليه السلام به مسألهء مهم خوف و رجا اشاره فرموده و آنها را در حد توازن و تعادل براى مؤمنان لازم مىشمارد ، همان گونه كه شرح آن را در بحث نكات خواهيم داد و اين به آن جهت است كه مخاطبان با شنيدن عذابهاى شديد دوزخ كه در كلام امام عليه السلام آمده از رحمت خدا مأيوس نشوند و با شنيدن نعمتهاى بىپايان بهشت ، خود را ايمن از عذاب او نبينند .
نكته تعادل دو بال خوف و رجا
رجا در واقع عامل حركت به سوى سعادت و به منزلهء موتور محرّك