دربارهء يك شخص است و گاه دربارهء يك امّت و به يقين خيانت دربارهء يك امّت بسيار زشتتر است و خطرناكتر است . مىفرمايد : « ( و بدان ) به يقين بزرگترين خيانت ، خيانت به امّت است و رسواترين غش و تقلب ، غش و تقلب به پيشوايان اسلام است و السلام » ؛ ( وَ إِنَّ أَعْظَمَ الْخِيَانَةِ خِيَانَةُ الْأُمَّةِ ، وَ أَفْظَعَ « 1 » الْغِشِّ « 2 » غِشُّ الْأَئِمَّةِ ، وَ السَّلَامُ ) .
دليل آن روشن است ، زيرا اگر انسان به يك يا چند نفر خيانت كند ممكن است روزى پشيمان شود و آنها را پيدا كند و به نحوى رضايتشان را جلب نمايد ، ولى اگر خيانت به امتى صورت گيرد ، جبران كردن آن بسيار مشكل و گاه محال است . به علاوه خيانت به امّت ، خيانت به امام امّت نيز خواهد بود و جلب رضاى او نيز بسيار مشكل است .
امام عليه السلام در اين عبارت از دو عنوان استفاده فرمودهاند : يكى مسأله خيانت و ديگرى غش ( تقلب ) و اين بدان جهت است كه بسيارى از خيانت كاران از پنهانكارى و غش براى كار خود استفاده مىكنند كه در واقع مرتكب دو خلاف مىشوند يكى غش و ديگرى خيانت از طريق غش ، از اين رو امام عليه السلام به هر دو عنوان اشاره فرموده است . علت اينكه غش را در برابر امامان و پيشوايان عليهم السلام ذكر كرده ، آن است كه خائنان ، از امام عليه السلام و پيشوايان عليهم السلام در هراسند به همين دليل خيانت خود را از طريق غش و پنهانكارى اعمال مىكنند .
نكتهها
1 . اصناف هشتگانهء مستحقين زكات
در قرآن مجيد در آيهء 60 سورهء توبه هشت مصرف براى زكات ذكر نموده
هامش
( 1 ) . « افظع » از ريشهء « فظاعت » به معناى بسيار زشت بودن گرفته شده است .
( 2 ) . « الغش » اين واژه گاهى به كسر غين و گاهى به فتح غين خوانده مىشود . هر گاه به كسر غين باشد جنبهء اسم مصدرى دارد و به معنى فريبكارى و تقلب و خيانت است و اگر به فتح غين باشد معناى مصدرى دارد و به معنى خيانت كردن و تقلب نمودن است .