2 . اهميت وقف در اسلام
اهتمام امير مؤمنان على عليه السلام به امر وقف و پيشگام بودن در اين كار خير به خوبى نشان مىدهد كه اين مسأله ارزش فوق العادهاى در اسلام دارد .
گر چه وقف را اسلام ابداع نكرد و قبل از اسلام نيز در مذاهب ديگر اوقاف بسيارى وجود داشت ولى اسلام اهميّت خاصى براى آن قائل شد و تحت عنوان صدقات جاريه بر آن تأكيد كرد .
در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم كه از كنار باغستانى عبور مىكرد ، مردى را ديد كه مشغول غرس درختى است . پيامبر صلى الله عليه و آله به او فرمود : مىخواهى غرسى بهتر از اين را به تو يادآورى كنم ؟ سپس اذكار مهمى را به او تعليم فرمود .
آن مرد عرض كرد : اى رسول خدا من تو را گواه مىگيرم كه تمام اين باغ را بر فقهاى مسلمين از اهل صفه وقف كردم . در اينجا اين آيات شريفه نازل شد :
« فَأَمَّا مَنْ أَعْطى وَ اتَّقى * وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنى * فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرى « 1 » » « 2 » به اين ترتيب ، وقف به عنوان يك سنّت حسنهء اسلامى مورد تأييد قرار گرفت .
در بعضى از روايات از جابر ابن عبداللَّه نقل شده كه تمام صحابه كه اموالى داشتند ، وقفى از خود به يادگار گذاشتند .
در امالى شيخ طوسى از امام صادق عليه السلام نقل شده كه فرمود : « خَيْرُ مَا يُخَلِّفُهُ الرَّجُلُ بَعْدَهُ ثَلَاثَةٌ وَلَدٌ بَارٌّ يَسْتَغْفِرُ لَهُ وَ سُنَّةُ خَيْرٍ يُقْتَدَى بِهِ فِيهَا وَ صَدَقَةٌ تَجْرِي مِنْ بَعْدِهِ ؛ بهترين چيزى كه انسان بعد از خود به يادگار مىگذارد سه چيز است :
فرزند نيكوكارى كه براى انسان استغفار كند و سنّت نيكى كه مردم در آن به او اقتدا نمايند و صدقهاى كه بعد از او جريان داشته باشد » . « 3 »
هامش
( 1 ) . ليل ، آيهء 5 - 7 .
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 100 ، صحفهء 182 ، ح 4 .
( 3 ) . وسائلالشيعه ، ج 13 ، كتاب الوقوف و الصدقات ، باب 1 ، ح 10 .