أَمَّا بَعْدُ ، فَإِنَّ الْمَرْءَ قَدْ يَسُرُّهُ دَرْكُ مَا لَمْ يَكُنْ لِيَفُوتَهُ ، وَ يَسُوؤُهُ فَوْتُ مَا لَمْ يَكُنْ لِيُدْرِكَهُ ، فَلْيَكُنْ سُرُورُكَ بِمَا نِلْتَ مِنْ آخِرَتِكَ ، وَ لْيَكُنْ أَسَفُكَ عَلَى مَا فَاتَكَ مِنْهَا ، وَ مَا نِلْتَ مِنْ دُنْيَاكَ فَلَا تُكْثِرْ بِهِ فَرَحاً ، وَ مَا فَاتَكَ مِنْهَا فَلَا تَأْسَ عَلَيْهِ جَزَعاً ، وَ لْيَكُنْ هَمُّكَ فِيمَا بَعْدَ الْمَوْتِ .
ترجمه
اما بعد ( از حمد و ثناى الهى ) انسان گاه مسرور مىشود به خاطر رسيدن به چيزى كه هرگز از دستش نمىرفت ! و ناراحت مىشود به سبب از دست دادن چيزى كه هرگز به او نمىرسيد ، حال كه چنين است شادى و سرور تو بايد به خاطر چيزى باشد كه در مسير آخرت به دست آوردهاى و تأسف و اندوهت به سبب امور معنوى و اخروى باشد كه از دست دادهاى .
بنابراين به خاطر آنچه از دنيا به دست آوردهاى زياد خوشحال نباش و آنچه را از دنيا از دست دادهاى بر آن تأسف نخور و جزع نكن ؛ تمام همّت خود را به آنچه بعد از مرگ و پايان زندگى است متوجه ساز .
شرح و تفسير خوشحالى و تأسف بى جا
در اين نامه ، امام عليه السلام نخست به دو نكتهء مهم و سرنوشتساز كه در سراسر زندگى انسان تأثير گذار است اشاره كرده و مىفرمايد : « اما بعد ( از حمد و ثناى الهى ) انسان گاه مسرور مىشود به سبب رسيدن به چيزى كه هرگز از دستش