جوشى در درون هسته آغاز مىگردد و نطفهء زنده شروع به نمو مىكند و ساقهء لطيفى از آن آشكار مىگردد . همين ساقهء لطيف هنگامى كه جا را بر خود تنگ مىبيند هسته را مىشكافد و سر بيرون مىكشد و از مادر خود جدا مىگردد و راه نمو را پيش مىگيرد تا زمانى كه به صورت درخت برومندى در آيد . همچنين هنگامى كه نطفهء انسان در رحم مادر قرار مىگيرد ، روز به روز آفرينش جديدى مىبيند و شكل تازهاى به خود مىگيرد و با يك سلسله تحولات پيچيده و بسيار دقيق و ظريف و در عين حال سريع ، مبدل به انسان كاملى مىشود و هنگامى كه رحم مادر را براى ادامهء رشد و نمو كافى نمىبيند تصميم بر خروج مىگيرد و با هيجان و تب و تاب شديد مادر ، قدم به عرصهء دنيا مىگذارد .
مطالعهء دربارهء تولد گياهان و انسانها به راستى انسان را به عظمت بىپايان خدا آشنا مىسازد و به همين دليل گاه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و امامان معصوم عليهم السلام به هنگام سوگند ، خدا را با اين اوصاف ياد مىكردند و نبايد فراموش كرد كه اين در زمانى بود كه علم گياهشناسى و جنين شناسى هرگز متولد نشده بود .
نكتهها
1 . اعتقادات و اعمال معاويه
در آخرين جملهء گفتار بالا امام عليه السلام تصريح مىكند كه مخالفانش ( معاويه و يارانش ) هرگز اسلام را با دل و جان نپذيرفته بودند ، بلكه به حكم اجبار به آن تن در دادند و هنگامى كه يارانى پيدا كردند كفر درون را آشكار ساختند .
ممكن است اين سخن بر بعضى از ناآگاهان از برادران اهل سنّت گران آيد ، ولى مطالعهء كتب صحاح و ساير منابع معروف اهل سنّت نشان مىدهد كه واقعيّتى آشكار است ؛ ما در اينجا بخشى از رواياتى را كه در منابع معروف آنان آمده دربارهء عقايد و اعمال معاويه بيان مىكنيم بى آنكه چيزى بر آن بيافزاييم و