بخش سوم
ثمّ أداء الأمانة ، فقد خاب من ليس من أهلها . إنّها عرضت على السّماوات المبنيّة ، و الأرضين المدحوّة ، و الجبال ذات الطّول المنصوبة فلا أطول و لا أعرض ، و لا أعلى و لا أعظم منها . و لو امتنع شيء به طول أو عرض أو قوّة أو عزّ لامتنعن ؛ و لكن أشفقن من العقوبة ، و عقلن ما جهل من هو أضعف منهنّ ، و هو الإنسان ،
« إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا »
ترجمه
سپس ( خداوند ) اداى امانت ( را بر عهدهء همگان گذارده ) آنكس كه اهل آن نيست نااميد و ناكام خواهد شد . اين امانت بر آسمانهاى برافراشته و زمينهاى گسترده و كوههاى مرتفع كه از آنها طولانىتر و عريضتر و برتر و بزرگتر پيدا نمىشود ، عرضه شد ( ولى آنها قدرت تحمّل آن را نداشتند و آن را نپذيرفتند ) و اگر بنا بود چيزى به واسطهء ( غرور قدرت به خاطر طول و عرض و قوتى كه دارد از پذيرش امانت امتناع ورزد به يقين آسمان و زمين و كوهها امتناع مىكردند ؛ ولى آنها ( نه به جهت غرور ، بلكه ) از عقوبت الهى ( به سبب عدم اداى حق آن ) وحشت داشتند و آنچه را كه موجودى ناتوانتر از آنها - يعنى انسان - از آن بىخبر بود ، درك كردند ( آرى ) انسان ، ستمگر و نادان بود .
شرح و تفسير اهميّت اداى امانت
امام عليه السّلام در بخش سوم خطبه - بعد از بيان اهميّت نماز و زكات - مسئلهء بسيار مهم ديگرى را طرح مىكند كه مسئلهء « اداى امانت » است . همان موضوعى كه اگر انجام نشود