نه تنها ممنوع نيست ، بلكه مرغوب است .
در روايات زكات و صدقه وارد شده است كه در هنگام تنگدستى از طريق دادن صدقه ، گشايش روزى بطلبيد « 1 » و حتى قرآن مجيد مىگويد : «
« يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبا وَ يُرْبِي الصَّدَقاتِ »
خدا ربا را نابود مىكند ( و بركت را از آن مىگيرد ) ولى صدقات را افزايش مىدهد » . « 2 »
ولى دو تفسير ديگر براى اين جمله ، مىتوان گفت كه با جملههاى ديگر هماهنگتر است ؛ نخست اينكه اين جمله ادامهء جملهء « غير طيّب النّفس بها » باشد ؛ يعنى هنگام زكات نه طيب خاطر دارد نه اميد برتر از آن از سوى خدا . بديهى است چنين كسى بر خلاف سنّت عمل كرده و به گمراهى كشيده شده است . ديگر اينكه منظور اين است كسى كه به هنگام اداى زكات ، رضايت درونى ندارد و در عين حال برتر از آن را از خدا مىطلبد ، سخت در اشتباه و جاهل به سنّت است .
* * *
نكته زكات ركن مهم جامعه اسلامى
زكات بعد از نماز مهمترين برنامهء اسلام است ؛ در نماز سخن از رابطهء با خالق است و در زكات ، رابطهء با خلق خدا . در واقع صدق و راستى انسان در موضوع رابطه با خالق ، هنگامى ثابت مىشود كه رابطهء او با خلق قوى باشد ؛ از مشكلات آنان باخبر گردد ؛ در حلّ آن بكوشد ؛ نسبت به دردمندان و بىنوايان و محرومان هم دردى نشان دهد و تا آنجا كه در توان دارد به كمك آنها بشتابد كه روشنترين مظهر آن پرداخت زكات است . به همين دليل همانگونه كه در سابق اشاره شد در 27 آيهء از قرآن مجيد ، « نماز » و « زكات » در كنار
هامش
( 1 ) . « إذا أملقتم فتاجروا اللّه بالصّدقة » ( نهج البلاغه ، كلمات قصار ، 258 ) .
( 2 ) . بقره ، آيهء 276 .