بخوانيد و به وسيلهء آن به خدا تقرّب جوييد زيرا نماز بر همهء مؤمنان در اوقات مخصوص واجب است » ؛ ( تعاهدوا أمر الصّلاة ، و حافظوا عليها ، و استكثروا منها ، و تقّربوا بها ، فإنّها
« كانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتاباً مَوْقُوتاً »
« 1 » ) .
در اين عبارت كوتاه چهار دستور دربارهء نماز داده شده است : تعاهد ، محافظت ، استكثار ، و تقرب جستن به آن .
منظور از « تعاهد » سركشى و اصلاح كردن است . اين تعبير در مورد كسى كه به املاك و مزارع خود سركشى كرده و در اصلاح آن مىكوشد به كار مىرود ، بنابراين جملهء بالا اشاره به اين است كه آموزشهاى خود را در مورد واجبات و مستحبات و مكروهات نماز ادامه دهيد به گونهاى كه هرروز نماز شما از نمازهاى روزهاى گذشته بهتر باشد .
منظور از محافظت كه در آيهء 238 بقره نيز به آن اشاره شده :
« حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى »
نگاهدارى نماز از موانع و ريا و سمعه و مانند آن است .
بعضى نيز احتمال دادهاند كه منظور حفظ اوقات هرنماز در وقت فضيلت آن است .
تعبير به « استكثروا » اشاره به همان چيزى است كه در روايت معروف نبوى صلّى اللّه عليه و إله آمده است كه : « الصّلاة خير موضوع فمن شاء استقلّ و من شاء استكثر ؛ نماز بهترين كار است ، هركس بخواهد به مقدار كم بجا مىآورد و هركس بخواهد ( و توان داشته باشد ) به مقدار زياد » . « 2 »
در حديث ديگرى از همان حضرت مىخوانيم كه فرمود : « إنّ أحبّ الأعمال إلى اللّه عزّ و جلّ الصّلاة و البرّ و الجهاد ؛ بهترين اعمال نزد خداوند متعال نماز است و نيكوكارى و جهاد » . « 3 »
در چهارمين جمله كه در واقع نتيجه جملههاى سهگانه قبل است ، مىفرمايد : « به
هامش
( 1 ) . نساء ، آيهء 103 .
( 2 ) . بحار الانوار ، جلد 79 ، صفحهء 308 ، حديث 9 .
( 3 ) . وسائل الشيعة ، جلد 3 ، صفحهء 27 ( حديث 7 ، باب 10 ، ابواب اعداد الفرائض ) .