و نيز در ذيل آيهء اوّل مىگويد : حتى به جهت طرفدارى از پدر و مادر و نزديكترين نزديكان ، در اجراى عدالت سستى نكنيد .
قابل توجه اينكه امام عليه السّلام عدالت را تشبيه به باغ و استخرهايى كرده كه باغ را آبيارى مىكند و به يقين جامعهاى كه عدالت در آن اجرا مىشود همان زيبايى باغ و خرّمى و طراوت ناشى از آبيارى كافى دارد و جامعهاى كه غرق ظلم و تبعيض گردد ، به بيابان خشك و سوزان و خالى از آب و علف مىماند .
در چهارمين جمله سخن از اساس و بنيان اسلام است كه در قرآن مجيد ديده مىشود ، زيرا « اثافى » و « بنيان » به معناى ريشهها و پايههاست و طبق حديث معروف امام باقر عليه السّلام اسلام بر پنج پايه بنا شده است : نماز ، زكات ، حج ، روزه و ولايت ( جهاد ، امر به معروف و نهى از منكر از توابع ولايت است ) ؛ « بنى الإسلام على خمسة اشياء ؛ على الصّلاة و الزّكاة و الحجّ و الصّوم و الولاية » « 1 » و مىدانيم اصول اين فرايض الهى همه در قرآن مجيد به صورت گسترده آمده است .
در جملهء پنجم سخن از حق است ( حق به معناى گستردهء آنكه تمامى حقوق الهى و انسانى و اجتماعى را دربرمىگيرد . امام مىفرمايد : « نهرها و زمينهاى آباد حق در قرآن است » .
در ششمين و هفتمين و هشتمين جمله سخن از پايانناپذيرى معارف و علوم قرآنى است كه هرچه از آن برگيرند كاستى نمىيابد و تا دامنهء قيامت حقايق تازهاى براى انديشمندان و جويندگان و پويندگان راه خدا ارائه مىدهد ، دليل آن هم روشن است ؛ قرآن كلام خداست و كلام خدا همچون ذات خدا پايانناپذير و نامحدود است ، همانگونه كه در حديث پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله آمده است : « لا تحصى عجائبه و لا تبلى غرائبه ؛ شگفتيهاى قرآن شمارش نمىگردد و غرائب آن هرگز كهنه نمىشود » . « 2 »
هامش
( 1 ) . الكافى ، جلد 2 ، صفحهء 18 ، باب دعائم الاسلام .
( 2 ) . همان ، صفحهء 599 .