ظرافت و دقت انجام شود ؛ نه آبروى مسلمانى بريزد و نه در دل ناراحت شود و غمگين گردد .
جملهء « و إن حكموا أسرفوا » اشاره به اين است كه منافقان هرگاه به مقامى برسند نه تنها حق آن مقام را ادا نمىكنند ، بلكه راه اسراف ، پيش مىگيرند ؛ هم خدا را ناراضى مىكنند و هم مردم را و سعى دارند كيسهها براى منافع نامشروع خود بدوزند . قرآن مجيد دربارهء بعضى از منافقان مىگويد : «
« وَ إِذا تَوَلَّى سَعى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسادَ »
هنگامى كه به مقامى مىرسد در راه فساد در زمين گام برمىدارد و سعى دارد زراعتها و چهارپايان را نابود كند ( با اينكه مىداند ) خدا فساد را دوست ندارد » . « 1 »
اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور از « إن حكموا » اين باشد كه اگر آنها را در كارى به داورى بطلبند هرگز داورى عادلانهاى نخواهند داشت و از مرز عدالت و دادگرى تجاوز خواهند كرد . و مانعى ندارد كه هردو تفسير در مفهوم جمله جمع باشد .
* * *
هامش
( 1 ) . بقره ، آيهء 205 . البته تفسير بالا يكى از تفاسير آيه است .