مىدهند ، و انتظار پاداش و جزا مىكشند ، هرگاه چيزى را طلب كنند اصرار مىورزند ، اگر كسى را ملامت كنند پردهدرى مىكنند ، و اگر مقامى به آنها سپرده شود راه اسراف پيش مىگيرند .
شرح و تفسير خطر منافقان !
همانگونه كه در پايان بخش قبل گفتيم ، امام عليه السّلام در اين بخش ، اشاره به صفات منافقان مىكند و مسلمانها را از خطرات آنها آگاه مىسازد و به همگان هشدار مىدهد و چنان وصف دقيقى براى آنها ذكر مىكند كه هيچكس با اين دقت اوصاف اهل نفاق را بيان نكرده است .
در آغاز شش وصف آنها را به اين صورت بيان مىكند كه مىفرمايد : « اى بندگان خدا شما را به تقوا و پرهيزكارى سفارش مىكنم ، و از منافقان برحذر مىدارم ، زيرا آنها گمراهند و گمراهكننده ، خطاكارند و به خطا انداز ، هرزمان به رنگى درمىآيند و به قيافههاى ديگرى خودنمايى مىكنند » ؛ ( أوصيكم عباد اللّه بتقوى اللّه ، و أحذّركم أهل النّفاق ، فإنّهم الضّالّون المضلّون ، و الزّالّون « 1 » المزلّون ، يتلوّنون ألوانا ، و يفتنّون « 2 » افتنانا ) .
نخستين صفتى كه امام عليه السّلام در اينجا براى اهل نفاق مىشمرد گمراهى آنان است ؛ نه تنها گمراهند كه اصرار بر گمراه ساختن ديگران نيز دارند ، اضافه بر اين خطاكارند ؛ نه تنها خطاكار كه ديگران را نيز به خطا مىافكنند .
در ضمن تفاوت بين « ضالّون » و « زالّون » روشن شد ؛ اوّلى اشاره به كسانى است كه
هامش
( 1 ) . « الزالّون المزلون » از ريشهء « زلت » به معناى لغزش و خطاست .
( 2 ) . « يفتنون » از « افتنان » از ريشهء « فنّ » به معناى زينت بخشيدن گرفته شده ، بنابراين « يفتنّون افتنانا » به اين معناست كه آنها اعمال خود را به اشكال مختلف تزيين مىكنند تا ديگران را بفريبند .