غير آنها پناه برد ( ولى هيچيك فايدهاى نداشت ) . سپس همگى تصميم گرفتند كه آن حضرت را شبانه به قتل برسانند و پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ناچار شد از چنگال آنها فرار كند و به مدينه رود و به طايفه اوس و خزرج بپيوندد ، در حالى كه همسر و فرزندان خود و تمام وسايل زندگيش را در مكه رها كرده بود و با زحمت شديد توانست خود را به مدينه برساند . در آنجا نيز آن حضرت را آسوده نگذاشتند ، جنگها پشت سر يكديگر روى داد و لشكرها پشت سر يكديگر به سوى او حركت كردند ، به گونهاى كه هميشه در زحمت بود و جنگها يكى پس از ديگرى مسلمانان را در فشار قرار مىداد ؛ ولى سرانجام خدا او را يارى كرد و آيينش جهانگير شد و كسى كه آشنا به تاريخ اسلام باشد شرح اين مشكلات را مىداند « 1 » ( اينها همان چيزى است كه امام عليه السّلام در جملههاى كوتاه و پرمعناى بالا به آن اشاره كرده است ) .
* * *
هامش
( 1 ) . شرح ابن ابى الحديد ، جلد 10 ، صفحهء 165 .