ديار از او خالى گشت ، مسكنها ( و قصرها ) ى او بىصاحب ماند و گروهى ديگر ، آن را به ارث بردند . ( آرى ) در قرون گذشته براى شما درسهاى عبرت فراوانى است . كجا هستند « عمالقه » و فرزندان « عمالقه ؟ ! » كجايند فرعونها و فرزندانشان ؟ و كجا هستند صاحبان شهرهاى رسّ ؛ همانها كه پيامبران را كشتند و چراغ پرفروغ سنّتهاى فرستادگان خدا را خاموش كردند و سنّتهاى جباران را زنده ساختند ؟ كجايند آنها كه با لشكرهاى گران به راه افتادند و هزاران نفر را شكست دادند و متوارى ساختند ؛ همانها كه سپاهيان فراوان گرد آوردند و شهرهاى بسيار بنا نهادند .
شرح و تفسير كجا رفتند فراعنه و عمالقه ؟
امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه به دنبال بحثهاى مربوط به صفات جمال و جلال خدا و عظمت جهان هستى به جنبههاى عملى مىپردازد ، زيرا اعمال صالح از عقيدهء صالح سرچشمه مىگيرد امام عليه السّلام همگان را در برابر آن همه نعمتهايى كه خدا به بندگانش ارزانى داشته دعوت به تقوا مىكند و مىفرمايد : « اى بندگان خدا شما را به تقوا و پرهيزگارى در برابر خداوند سفارش مىكنم ، همان خدايى كه لباسهاى فاخر به شما پوشانيد و وسايل زندگى را به فراوانى در اختيار شما قرار داد » ؛ ( أوصيكم عباد اللّه بتقوى اللّه الّذي ألبسكم الرّياش « 1 » ، و أسبغ عليكم المعاش ) .
در واقع امام عليه السّلام به دو نعمت بزرگ اشاره مىكند كه سرچشمهء نعمتهاى فراوان ديگرى است ؛ نعمت اول انواع لباسهاست كه هم بدن را از سرما و گرما و انواع آسيبها حفظ مىكند و هم به انسان وقار ، شخصيت ، احترام و ارزش مىبخشد و او را از حيوانات
هامش
( 1 ) . « رياش » جمع « ريش » در اصل به معناى پرهاى پرندگان است سپس به هرگونه لباس اطلاق شده است و از آنجا كه پرهاى پرندگان غالبا به رنگهاى مختلف و زيباست مفهوم زيبايى و زينت در اين واژه نهفته است و رياش به لباسهاى زينتى گفته مىشود .