عسكروا العساكر ، و مدّنوا المدائن ! ) .
امام عليه السّلام در اين عبارات پرمعنا و تكاندهنده بعد از اشاره به مرگ عبرتانگيز سليمان ، نظرى به پهنهء تاريخ پيشين بشريّت افكنده و از قدرتمندانى كه در زمان خود بر كشورها با جلال و جبروت حكومت مىكردند و امروز جز مشتى خاك از آنها باقى نمانده ، ياد مىكند به خصوص روى چند گروه از آنها انگشت مىنهد :
نخست به « عمالقه » اشاره مىكند كه از فرزندان « عملاق » يكى از نوادگان نوح پيامبر بودند پيكرهاى قوى و نيرومندى داشتند و ساليان دراز بر شامات و غير شامات حكومت مىكردند .
سپس به فراعنه يعنى پادشاهان مصر كه از مقتدرترين شاهان تاريخ بودند مىپردازد و در سومين مرحله از صاحبان شهرهاى رسّ ( رودخانهء ارس يا چاهاى پرآبى كه در بعضى از مناطق ايران وجود داشت ) سخن به ميان مىآورد ؛ همانها كه در برابر پيامبران خداوند ايستادند ، آنها را شهيد كردند ، سنّتهاى الهى را خاموش ساختند و سنّتهاى ستمگران را احيا نمودند .
در آخرين مرحله اشارهاى كلّى به همهء شاهان قدرتمند پيشين مىكند كه صاحب لشكر فراوان بودند و شهرهاى زيادى بنا نهادند ؛ ولى سرانجام همگى در برابر مرگ زانو زدند و از فراز تختهاى زرّين به زير خاكهاى سرد و خاموش منتقل شدند .
* * *
نكتهها
1 - شوكت سليمان عليه السّلام و مرگ او
بر خلاف تورات كنونى كه سليمان عليه السّلام را پادشاهى جبار و بتخانهساز و هوسباز معرفى كرده « 1 » ، قرآن مجيد او را پيامبرى بزرگ و پاك و خداترس مىشمرد و نمونهء قدرت و
هامش
( 1 ) . تورات ، كتاب اوّل ملوك و پادشاهان .