خوفه ، جعل لهم من مضايق البلاء فرجا ) .
آرى ! هنگامى كه انسان از ميدان امتحان سربلند درآيد خداوند ابرهاى تيره و تار مشكلات را كنار مىزند و آفتاب درخشان پيروزى چهرهء خود را نمايان مىسازد . آنگونه كه دربارهء حضرت موسى و يارانش و اقوام ديگرى همانند آنها واقع شد .
امام عليه السّلام در اين جمله تنها اشارهاى كلى به پيروزى آنها كرده ، سپس در ادامهء سخن ، آن را شرح مىدهد و مىفرمايد : « ذلّت را براى آنها به عزّت ، و ترس و ناامنى را به امنيّت مبدّل ساخت ؛ ( و با اين عنايت الهى ) و آنها زمامداران فرمانروا و پيشوايان برجسته شدند و آنقدر لطف و كرامت الهى شامل حالشان شد كه هيچكس فكر آن را هم دربارهء آنان نمىكرد » ؛ ( فأبدلهم العزّ مكان الذّلّ ، و الأمن مكان الخوف ، فصاروا ملوكا حكّاما ، و أئمّة أعلاما ، و قد بلغت الكرامة من اللّه لهم ما لم تذهب الآمال إليه بهم ) .
قرآن مجيد در مورد بنى اسرائيل و فرعونيان در اين زمينه توضيح بيشترى دارد كه زواياى اين پيروزى را نشان مىدهد ، مىفرمايد : «
« كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ وَ زُرُوعٍ وَ مَقامٍ كَرِيمٍ وَ نَعْمَةٍ كانُوا فِيها فاكِهِينَ كَذلِكَ وَ أَوْرَثْناها قَوْماً آخَرِينَ »
چه بسيار باغها و چشمهها كه از خود به جاى گذاشتند و زراعتها و قصرهاى زيبا و گرانقيمت و نعمتهاى فراوان ديگر كه در آن غرق بودند اينگونه ما آن ( اموال و حكومت ) را ميراث براى اقوام ديگرى قرار داديم » . « 1 »
در جاى ديگر مىفرمايد : «
« وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ »
ما مىخواستيم بر مستضعفان زمين منّت نهيم و آنان را پيشوايان و وارثان روى زمين قرار دهيم » . « 2 »
* * *
هامش
( 1 ) . دخان ، آيهء 25 - 28 .
( 2 ) . قصص ، آيهء 5 .