از اين تعبير به خوبى استفاده مىشود كه خانهء كعبه - قديمىترين معبد جهان - نخست به دست آدم ساخته شد ( سپس در زمان ابراهيم تجديد بنا گرديد ) و نيز از آن استفاده مىشود كه سادگى فوق العادهء اين خانه و مصالح ظاهرا كمارزش آن همه براى اين بوده است كه مردم در جنبهء مادّى آن خيره نشوند ، بلكه يكپارچه به مسائل معنوى آن بينديشند . نيز مىفرمايد : « خانهء كعبه چنان مركزيّتى دارد كه توجه به آن و مراسمى كه هرسال گرداگرد آن انجام مىشود ، سبب پايدارى مسلمين و قوّت و عزّت و اتحاد و پيشرفت و تعالى آنان در جهات مختلف است » .
اين جمله در كلام امام عليه السّلام برگرفته از آيهء شريفهء 97 سورهء مائده است كه مىفرمايد :
«
« جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرامَ قِياماً لِلنَّاسِ »
خداوند كعبه ، بيت الحرام را وسيلهاى براى سامان بخشيدن به كار مردم قرار داده است » .
« قيام » در اينجا مصدرى است كه به معناى اسم فاعل آمده ؛ يعنى زندگى مردم را از جهت مادّى و معنوى برپا مىدارد ، همانگونه كه ستونهاى قوّى ، خيمه و خانه برپا مىدارد .
« بيت اللّه » از يك سو ، رمز وحدت و اتحاد مسلمانان و سربلندى و عظمت آنهاست و از سوى ديگر مراسمى دارد كه دلها را از زنگار گناه پاك مىكند و نور معنويت بر آنها مىپاشد .
آنگاه امام عليه السّلام بعد از ذكر سادگى خانهء كعبه به ذكر ويژگيهاى سرزمين مكّه كه اين خانه در آن قرار گرفته است ، پرداخته ، چنين مىفرمايد : « سپس خداوند آن را در سنگلاخترين مكانها و بىگياهترين ريگزارهاى زمين و تنگترين درّهها در ميان كوههاى خشن و شنهاى نرم و روان و چشمههاى كمآب و آباديهاى پراكنده قرار داد كه نه شتر به آسانى در آن پرورش مىيابد و نه اسب و گاو و گوسفند . ( نه بناى قابل ملاحظهاى دارد و نه سرزمين زراعى و دامدارى ) » ؛ ( ثمّ وضعه بأوعر « 1 » بقاع الأرض حجرا ، و أقلّ نتائق « 2 »
هامش
( 1 ) . « اوعر » از « وعر » بر وزن « قعر » به معناى زمين سفت و سخت است .
( 2 ) . « نتائق » جمع « نتيقة » به معناى مرتفع از ريشهء « نتق » بر وزن « فتق » به معناى كندن و بلند كردن گرفته شده است .