باشد كه فقط به جهت او انجام گيرد و چيز ديگرى آن را مشوب و ناخالص نكند ، ( و به يقين ) هرقدر امتحان و آزمايش عظيمتر ( و مشكلتر ) باشد ثواب و پاداشش فزونتر خواهد بود .
شرح و تفسير چرا زندگى انبيا ساده بود ؟
امام عليه السّلام در بخش سابق اين خطبه اشارات پرمعنايى به زندگى سادهء انبيا از جمله موسى بن عمران داشت و در ادامهء آن در اين بخش از خطبه به بيان آثار معنوى و تربيتى آن مىپردازد و مىفرمايد : « اگر پيامبران داراى قدرتى بودند كه كسى را ياراى مخالفت با آنان نبود ، و توانايى و عزتى داشتند كه هيچگاه مغلوب نمىشدند ، و سلطنت و شوكتى كه گردنها به سوى آن كشيده مىشد و از راههاى دور ، بار سفر به سوى آنان مىبستند - اگر چنين بودند - پذيرش دعوت آنان بارى مردم آسانتر و سركشى در برابر آنان مشكلتر بود . و مردم به جهت ترسى كه بر آنها مستولى مىشد ، يا علاقه و انتظارى كه آنان را متمايل به پيامبران مىساخت به آنها ايمان مىآوردند . در اين حال نيّات و انگيزهها خالص نبود ( و غير خدا در آن شركت داشت ) به همين دليل حسنات و پاداش آنان تقسيم مىشد ( و اجر كمى داشتند ) » ؛ ( و لو كانت الأنبياء أهل قوّة لا ترام « 1 » ، و عزّة لا تضام « 2 » ، و ملك تمدّ نحوه أعناق الرّجال ، و تشدّ إليه عقد « 3 » الرّحال « 4 » ، لكان ذلك أهون على الخلق في الإعتبار ، و أبعد لهم في الإستكبار ، و لآمنوا عن رهبة قاهرة لهم ، أو رغبة مائلة بهم ، فكانت النّيّات مشتركة ، و الحسنات مقتسمة ) .
هامش
( 1 ) . « ترام » از ريشهء « روم » بر وزن « قوم » به معناى طلب كردن است .
( 2 ) . « تضام » از ريشهء « ضيم » به معناى ذليل كردن است .
( 3 ) . « عقد » جمع « عقده » يعنى گره .
( 4 ) . « رحال » جمع « رحل » چيزى است كه بر پشت شتر مىگذارند و روى آن مىنشينند و « شدّ رحال » به معناى آماده شدن براى سفر يا سفر كردن است .