ذلك بأنّه اوّل من سنّ القتل ؛ هيچكس از روى ظلم و ستم كشته نمىشود مگر اينكه بر فرزند نخست آدم ( قابيل ) سهمى از آن را مىنويسند ، زيرا او اوّلين كسى است كه سنّت شوم قتل را گذاشت » .
سپس ابن ابى الحديد مىافزايد : اين سخن : كلام امير المؤمنين عليه السّلام را در خطبه بالا تأييد مىكند . « 1 »
برقرار ساختن سنّت حسنه و سنّت سيئه و آثار آن ، بحث دامنهدارى در روايات اسلامى دارد كه در جاى مناسب به خواست خدا از آن سخن خواهيم گفت و در يك جملهء كوتاه مىتوان گفت : هركس در امر خير پيشگام شود مردم را در انجام آن تشويق مىكند و سهمى در ايجاد انگيزه براى ديگران و ثواب آنها دارد و هركس در كار شرّى پيشگام شود به سبب حرمتشكنى و تشويق افراد سست ايمان به گناه ، سهمى در گناه آنها دارد .
* * *
هامش
( 1 ) . شرح ابن ابى الحديد ، جلد 13 ، صفحهء 146 .