سؤال كنيد كه به همهء بخشهاى آن آشنا هستم . مردى از ميان جمعيت برخاست و گفت :
اى پسر ابو طالب اكنون كه چنين ادعايى كردى بگو ببينم در اين ساعت جبرئيل كجاست ؟ امام عليه السّلام مقدار كمى سكوت كرد و در فكر فرورفت سپس سر برداشت و فرمود :
من همهء آسمانهاى هفتگانه را جستجو كردم و جبرئيل را نيافتم و تصور مىكنم تو جبرئيل باشى . سؤالكننده گفت : آفرين آفرين بر تو اى فرزند ابو طالب ، پروردگارت به تو بر فرشتگان مباهات مىكند . اين سخن را گفت و سپس از نظر حاضران پنهان شد . « 1 »
در ضمن آگاهتر بودن حضرت به طرق آسمانها به جهت اهميّتى است كه آسمانها نسبت به زمين دارند .
* * *
نكته نقش هجرت در اسلام
مىدانيم تاريخ اسلام براساس هجرت نوشته شده است ؛ يعنى مسلمانان مبدأ تاريخ خود را ميلاد پيامبر اكرم گرفتهاند و نه بعثت او ، بلكه مبدأ را سال هجرت قرار دادهاند و اين نشان مىدهد كه مهمترين فصل زندگى مسلمانان هجرت است و در واقع هجرت بود كه صفحهء جديدى در تاريخ اسلام گشود و سرآغاز حكومت اسلامى و پيشرفت مسلمانان در همهء زمينهها شد .
محيط مكه علىرغم تبليغات سيزده ساله پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله ، آمادگى براى پذيرش اسلام بهطور كامل را نداشت ، زيرا سران زورمند قريش سعى داشتند هرحركتى را كه بر ضد خود مىديدند در نطفه خفه كنند ؛ آنها بتپرستى را حافظ منافع كثيف خود و توحيد را مزاحم مىدانستند ؛ ولى پيامبر اكرم گروهى از جوانان پاكدل را در اين مدت ،
هامش
( 1 ) . احقاق الحق ، جلد 7 ، صفحهء 621 . همين روايت با كمى تفاوت در بحار الانوار ( از كتاب فضايل شاذان بن جبرئيل ) جلد 39 ، صفحهء 108 ، حديث 13 نقل شده است .