بخش دوم
و أوصيكم بذكر الموت و إقلال الغفلة عنه . و كيف غفلتكم عمّا ليس يغفلكم ، و طمعكم فيمن ليس يمهلكم ! فكفى واعظا بموتى عاينتموهم ، حملوا إلى قبورهم غير راكبين ، و أنزلوا فيها غير نازلين ، فكأنّهم لم يكونوا للدّنيا عمّارا ، و كأنّ الآخرة لم تزل لهم دارا . أوحشوا ما كانوا يوطنون ، و أوطنوا ما كانوا يوحشون ، و اشتغلوا بما فارقوا ، و أضاعوا ما إليه انتقلوا . لا عن قبيح يستطيعون انتقالا ، و لا في حسن يستطيعون ازديادا . أنسوا بالدّنيا فغرّتهم ، و وثقوا بها فصرعتهم .
ترجمه
شما را به يادآورى مرگ و كاستن غفلت از آن توصيه مىكنم . چگونه غافل مىشويد از چيزى كه او از شما غافل نمىشود ؟ چگونه طمع مىورزيد در كسى ( اشاره به فرشتهء مرگ است ) كه به شما مهلت نمىدهد ؟ ! بهترين واعظ و اندرزدهنده براى شما مردگانى هستند كه با چشم خود آنها را مىبينيد كه آنها را به سوى قبرهايشان مىبرند بىآنكه اختيارى از خود داشته باشند و در ميان قبر مىگذارند بىآن كه بخواهند ! ( چنان از دنيا بيگانه مىشوند كه ) گويى هرگز به عمران آن نپرداختند و چنان به آخرت مىپيوندند كه گويى هميشه وطنشان بوده است ! ( آرى ) از آنجا كه وطنشان بود وحشت و دورى مىكنند و آنجا را كه از آن وحشت داشتند وطن مىگزينند . آنها در دنيا به چيزى مشغول شدند كه ( سرانجام ) از آن جدا گشتند ، و جايى كه به آن منتقل گشتند . ( سراى آخرت ) را تباه كردند ، نه قدرت دارند از عمل زشتى كه انجام دادهاند كنار روند و نه مىتوانند بر كارهاى