را غنيمت بشمريد و كوشش كنيد گردن خود را از زير بار مسئوليتها رها سازيد پيش از آنكه درهاى رهايى به روى شما بسته شود . چشمها را در دل شب بيدار داريد ، شكمها را لاغر كنيد ، گامها را به كار گيريد ، اموال خود را انفاق كنيد و از جسم و تن خويش بكاهيد و بر جان و روان خود بيفزاييد و در اين كار بخل نورزيد . خداوند سبحان فرموده : « اگر خدا را يارى كنيد ، شما را يارى مىكند و گامهايتان را استوار مىدارد » و نيز فرموده است :
« كيست كه به خداوند قرض نيكو دهد تا چند برابر به او عطا كند و براى چنين كسى پاداش والايى است » . به يقين خدا به سبب ضعف و ناتوانى از شما يارى نطلبيده و قرض گرفتنش از شما ( انفاق در راهش ) به سبب كمبود نيست . او از شما يارى خواسته در حالى كه لشكرهاى آسمانها و زمين از آن اوست و شكستناپذير و حكيم است و ( همچنين ) از شما درخواست قرض كرده در حالى كه گنجهاى آسمانها و زمين به او تعلق دارد و بىنياز و شايستهء ستايش است . او خواسته است شما را بيازمايد كه كداميك نيكوكارتريد .
شرح و تفسير آزمون الهى
در اين بخش از خطبه لحن كلام امام تغيير مىكند و پيران كهنسال را مخاطب قرار مىدهد و بخشى از دردناكترين عذاب قيامت را براى آنها بازگو مىكند . سپس همه بندگان خدا را به استفاده از فرصت براى نجات از عذاب و كيفر الهى فرامىخواند و دستورات دقيقى در اين زمينه مىدهد كه يكى از آنها دستور انفاق است ، مىفرمايد : « اى پير كهنسال ! اى كسى كه پيرى در سراسر وجودت نفوذ كرده ! چگونه خواهى بود آن زمانى كه طوقهاى آتشين به گردنهاى افكنده شود و غلهاى جامعه دست و گردن را به يكديگر ببندد و چنان فشار دهد كه گوشتهاى ساق دستها را بخورد » ؛ ( أيّها اليفن « 1 »
هامش
( 1 ) . « يفن » به معناى پيرمرد كهنسال است .